AEX+1,3 %DAX+1,2 %EU50+1,0 %S&P 500+0,7 %Dow+0,5 %Nasdaq+1,2 %Nikkei−0,9 %Hang Seng−2,7 %

Gids · Rendement en analyse

Je portefeuille vergelijken met een index

Een rendement van 7 procent is mooi. Of niet, als de hele markt 15 procent steeg. Pas als je je portefeuille naast iets anders legt, weet je of je keuzes iets opleverden. Deze pagina legt uit waarmee je vergelijkt, hoe je dat eerlijk doet, en hoe de kaart Prestatie het voor je doet.

Gepubliceerd op 3 oktober 2026

Waarom vergelijken

Zelf aandelen kiezen kost tijd en aandacht. Dat is alleen de moeite waard als het meer oplevert dan de makkelijkste keuze: een breed indexfonds kopen, of helemaal niets veranderen aan wat je al had. Een vergelijking laat zien of je keuzes waarde toevoegden of juist geld kostten. Niet om jezelf af te rekenen, maar om te leren waar je beslissingen wel en niet werkten.

Waarmee je vergelijkt

Een brede index

De AEX voor Nederlandse aandelen, de S&P 500 voor Amerikaanse, een wereldindex voor een gespreide portefeuille. Kies een index die lijkt op wat je zelf bezit; een portefeuille vol Amerikaanse techbedrijven vergelijk je niet met de AEX. Houd er rekening mee dat een gewone index een koersindex is: dividend zit er niet in.

Niets doen: de Dode belegger

De tweede maatstaf is misschien nog eerlijker: wat had je portefeuille gedaan als je sinds het begin niets had veranderd? Geen aankopen, geen verkopen, geen stortingen of opnames meegeteld, alleen de koersen van je posities. In De Belegger heet dat de Dode belegger. Het idee erachter: wie stil blijft zitten doet het vaak beter dan wie steeds handelt. Blijf je achter bij de Dode belegger, dan kostten je transacties geld.

Eerlijk vergelijken

  • Dezelfde periode. Jouw rendement van januari tot nu tegenover de index van januari tot nu. Een vergelijking over verschillende periodes zegt niets.
  • Tijdgewogen. Een index kent geen stortingen. Vergelijk daarom met je tijdgewogen rendement, het rendement van je beleggingen zelf, en niet met je geldgewogen rendement, dat ook je timing meeweegt.
  • Dividend. Een koersindex rekent zonder dividend. Zit in jouw rendement wél dividend, dan vergelijk je appels met peren; kijk dan naar een herbeleggingsindex of houd het verschil in gedachten.
  • Valuta. De S&P 500 noteert in dollars. Als euro-belegger krijg je er de dollarbeweging gratis bij of juist tegen. Vergelijk in dezelfde munt of weet welk deel van het verschil valuta is.
  • Kosten. Een index heeft geen kosten, een indexfonds een beetje, jouw portefeuille wat meer. Een eerlijke vergelijking gaat over wat je netto overhield.

Wat het verschil betekent

Blijf je een paar procent achter bij de index? Dat zegt op zichzelf weinig; elke portefeuille wijkt af, naar boven en naar beneden. Pas als je jaar na jaar achterblijft, is het een signaal dat je keuzes of je kosten je geld kosten. Doe je het beter dan de index? Dan is de vraag of dat door je keuzes kwam of door meer risico. Een vergelijking is een signaal, geen oordeel. Gebruik hem om te leren, niet om jezelf af te rekenen.

Zo doe je het met De Belegger

Jouw prestatie tegenover de Dode belegger

De grafiek Prestatie laat zien wat je portefeuille deed en wat hij had gedaan als je niets had gedaan. Per periode zie je totaal én per jaar — een signaal, geen oordeel.

  1. Open de kaart Prestatie. Je ziet jouw lijn naast de Dode belegger: wat je portefeuille had gedaan als je niets had veranderd. Per periode zie je het totaal en per jaar; een signaal, geen oordeel.
  2. Tik op Vergelijk. Je zet er de S&P 500, de AEX en je watchlist mee aan of uit, en kiest daarnaast tot drie extra lijnen: een andere index of een los aandeel.
  3. Alle vergelijkingslijnen zijn tijdgewogen, net als jouw lijn Jouw prestatie, zodat de vergelijking eerlijk is. Een indexlijn is een koersindex; het dividend van je eigen aandelen zie je apart op de kaart Dividend.
  4. Leden kunnen hun portefeuille ook naast de portefeuille van De Belegger leggen, met de tekst en uitleg bij elke transactie.

Begin gratis met je portefeuille

Veelgestelde vragen

Wat is de Dode belegger?

Wat je portefeuille had gedaan als je sinds het begin niets had veranderd: niets gekocht, niets verkocht, geen stortingen of opnames meegeteld, alleen de koersen van je posities. Blijf je erbij achter, dan kostten je transacties je geld. De lijn staat standaard naast jouw prestatie op de kaart Prestatie.

Met welke index vergelijk ik een Nederlandse portefeuille?

Met de AEX als je vooral Nederlandse aandelen hebt, met een wereldindex als je breed gespreid bent, en met de S&P 500 als je vooral Amerikaans belegt. Kies de index die het meest lijkt op wat je zelf bezit; in De Belegger zet je de AEX en de S&P 500 met één tik aan.

Telt dividend mee in de vergelijking?

Een gewone index is een koersindex en rekent zonder dividend; de indexlijnen in de grafiek dus ook. Jouw eigen dividend zie je apart op de kaart Dividend. Wil je het meenemen in de vergelijking, kijk dan naar een herbeleggingsindex of houd het verschil in gedachten.

Hoe gaat de vergelijking om met stortingen?

De vergelijking is tijdgewogen: jouw lijn Jouw prestatie laat het rendement van je beleggingen zelf zien, los van wanneer je stortte of opnam. Zo vergelijk je eerlijk met een index, die ook geen stortingen kent. Je geldgewogen rendement zie je apart.

Wat betekent het als ik achterblijf bij de index?

Op zichzelf weinig: elke portefeuille wijkt af. Blijf je jaar na jaar achter, dan is dat een signaal dat je keuzes of je kosten geld kosten. Kijk dan ook naar de Dode belegger: blijf je ook daarbij achter, dan kostten vooral je transacties.

Lees verder

Meer in dit deel van de gids

Alle pagina's van de gids

Gratis beginnen. Een account is gratis en je portefeuille, watchlist, het nieuws en de community gebruik je met dat account.

Maak een gratis accountAlle brokersWord lid van De Belegger