Trump herdoopt AI tot superintelligentie en veegt alle wereldwijde regels van tafel

In het kort

Donald Trump wil dat de Amerikaanse overheid kunstmatige intelligentie voortaan superintelligentie noemt. In zijn VN-toespraak van 22 september koppelde hij die naamsverandering aan zijn verzet tegen internationale controle op de technologie. De uitspraak is een politiek signaal over ruimte voor de AI-sector, geen bewijs dat een nieuw type intelligentie is bereikt. Voor beleggers telt uiteindelijk welke concrete besluiten investeringen, kosten en inkomsten veranderen.

Een nieuwe naam kan verwachtingen sneller veranderen dan de technologie zelf. Dat maakt Trumps uitspraak tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties relevant voor iedereen die de AI-sector volgt. De president presenteert de technologie als een Amerikaanse kracht die de ruimte moet krijgen. Tegelijk gebruikt hij een begrip dat in het wetenschappelijke debat veel verder gaat dan de modellen waarmee mensen nu werken. Wie dat onderscheid overslaat, kan een politieke boodschap verwarren met een technische mijlpaal. En wie ieder positief signaal uit Washington meteen omzet in hogere winstverwachtingen, slaat de moeilijkste stap over: aantonen waar bedrijven er daadwerkelijk meer door gaan verdienen.

Wat Trump heeft aangekondigd

In het officiële verslag van het Witte Huis staat dat de Verenigde Staten een internationaal controlesysteem voor AI afwijzen. Trump verbond dat aan de term Super Intelligence. Volgens Reuters op 22 september moet de nieuwe benaming in Amerikaanse overheidsdocumenten worden gebruikt. Hij vindt dat het woord artificial de technologie ten onrechte iets onechts meegeeft.

Trump pleitte ervoor de ontwikkeling aan te moedigen. Hij zei ook dat het ministerie van Justitie de sector in de gaten zou houden en zo nodig zou ingrijpen. Zijn boodschap is dus ruimte voor ontwikkeling, met toezicht achteraf als vangnet. Uit deze toespraak alleen volgt geen nieuw investeringsbudget, belastingvoordeel of vergunning voor een specifiek datacenter. Daarvoor zijn afzonderlijke besluiten nodig.

Dat onderscheid bepaalt ook hoe zwaar het nieuws moet wegen. Een regering kan de richting aangeven, maar ondernemingen moeten nog steeds grond, stroom, financiering en klanten organiseren. Minder bestuurlijke vertraging kan economisch veel betekenen; alleen een nieuw etiket verandert de uitvoering niet.

Superintelligentie heeft al een andere betekenis

De term is niet door Trump bedacht. In zijn essay over superintelligentie uit 1997 beschreef Nick Bostrom een intellect dat de beste menselijke denkers op vrijwel alle terreinen ruim overtreft. Het gaat daarbij niet uitsluitend om sneller programmeren of meer feiten reproduceren, maar ook om bijvoorbeeld wetenschappelijke creativiteit en sociale vaardigheden.

Een taalmodel dat één examen uitstekend maakt, voldoet daarmee niet aan die definitie. Een systeem kan uitzonderlijk sterk zijn in een afgebakende taak en tegelijk verkeerde conclusies trekken in een onbekende situatie. Een naam in een overheidsdocument is bovendien geen meetmethode. Trumps aankondiging bevat geen technische demonstratie waarmee algemene bovenmenselijke intelligentie is aangetoond.

Ook voor zakelijke gebruikers is dit onderscheid praktisch. Zij kopen geen filosofisch begrip, maar een bruikbaar resultaat: minder fouten in een dossier, snellere softwareontwikkeling of een klant die beter geholpen wordt. Hoeveel menselijke controle daarvoor nodig blijft, bepaalt een belangrijk deel van de opbrengst. Een model dat goedkoop antwoord geeft maar veel correctiewerk veroorzaakt, kan duurder uitvallen dan een trager alternatief.

Meer ruimte betekent nog geen gegarandeerde vraag

De economische redenering achter een ruimhartig AI-beleid is begrijpelijk. Als projecten sneller kunnen beginnen en bedrijven minder onzekerheid ervaren, kan investeren aantrekkelijker worden. Leveranciers kunnen eerder orders ontvangen en klanten eerder capaciteit gebruiken. Dat is een mogelijk voordeel, geen bedrag dat op basis van deze toespraak al bij de omzet kan worden opgeteld.

Aan de andere kant blijven bezetting en betaalbereidheid doorslaggevend. Een datacenter kan technisch functioneren terwijl te weinig klanten het tegen rendabele tarieven gebruiken. Meer capaciteit kan dan concurrentie aanwakkeren en prijzen verlagen. Dat is prettig voor afnemers, maar kan het rendement van de eigenaar onder druk zetten. Politieke steun verdeelt de opbrengst niet automatisch gelijk over de hele keten.

De onderstaande module gebruikt daarom een fictief exploitatiemodel. Ze laat zien waarom bezetting veel verschil kan maken wanneer vaste lasten al vaststaan. De uitkomst is geen raming voor een beursbedrijf en omvat nog geen terugverdienen van de oorspronkelijke investering.

Lees ook: Bij ASML op recordhoogte betaal je als belegger de prijs van perfectie

Het tegenargument verdient evenveel aandacht

Toezicht kan projecten vertragen, maar kan ook het vertrouwen vergroten dat nodig is om ze te gebruiken. Een bank of ziekenhuis zal niet uitsluitend naar de prijs van een AI-antwoord kijken. Verantwoordelijkheid, controleerbaarheid en de gevolgen van een fout horen bij dezelfde aankoopbeslissing. Een overtuigende economische beoordeling telt zowel de kosten van regels als de kosten van onvoldoende beheersing mee.

Dat maakt de tegenstelling tussen innovatie en veiligheid te eenvoudig. Heldere afspraken kunnen experimenten mogelijk maken doordat klanten weten wie waarvoor verantwoordelijk is. Onduidelijke of voortdurend veranderende eisen kunnen juist duur uitpakken. Voor de sector is voorspelbaarheid daarom minstens zo relevant als een vriendelijke formulering vanuit de politiek.

Na de toespraak zijn drie soorten bewijs belangrijk: uitgewerkte beleidsbesluiten, werkelijk gerealiseerde projecten en klanten die voor de geleverde diensten blijven betalen. Die stappen hoeven niet tegelijk te komen. Een bestelling bij een leverancier is nog geen bewezen rendement bij de uiteindelijke gebruiker. Hetzelfde geldt voor een politieke belofte: het is een beginpunt voor onderzoek, geen eindpunt.

Even tussendoor: als je dit interessant vindt, dit is precies wat we dagelijks doen om jou en andere beleggers te helpen. Word nu lid en krijg 50 procent korting met de code INSIDER.

Waardering verandert pas als de rekensom verandert

Aan deze toespraak hangt geen zelfstandig verhandelbaar aandeel. Een precies koersdoel op basis van de term superintelligentie zou daarom schijnzekerheid geven. De passende waarderingsvraag is of een concreet bedrijf méér kasstroom kan behalen, die eerder ontvangt of daar minder risico voor hoeft te dragen.

De gevoeligheid is wel zichtbaar te maken. Een fictieve, constante jaarlijkse kasstroom van €10 miljoen heeft in een eenvoudig perpetuïteitsmodel bij tien procent rendementseis een waarde van €100 miljoen. Bij acht procent wordt dat €125 miljoen, terwijl de kasstroom gelijk blijft. Een hogere waardering kan dus volledig uit meer optimisme komen. Dit rekenvoorbeeld veronderstelt onbeperkte voortzetting en nul groei; het is geen waardering van een datacenter of AI-bedrijf.

Trumps boodschap kan het vertrouwen in de sector ondersteunen. Voor een blijvend hoger economisch rendement moet daarna iets aantoonbaars volgen: lagere kosten, sneller beschikbare capaciteit of meer winstgevende vraag. Tot die tijd blijft de uitspraak vooral nieuws over de politieke koers van de Verenigde Staten.

Foto: Donald Trump tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 22 september 2026. Daniel Torok / The White House, via het officiële Witte Huis.