Het kabinet zwicht voor de Kamer en wil kleine spaarders alsnog ontzien in de nieuwe box 3 maar de rekening is zoek

Eén dag Kamerkritiek bleek genoeg. Minister van Financiën Eelco Heinen zei donderdag, op de tweede dag van het begrotingsdebat, dat het kabinet bereid is de omstreden grens in de nieuwe box 3 aan te passen om kleine spaarders en beleggers alsnog te ontzien. Daarmee wankelt het meest bekritiseerde onderdeel van het pakket dat het kabinet pas dinsdag naar de Tweede Kamer stuurde.

De toezegging is een draai, want tot en met woensdag verdedigde het kabinet diezelfde grens nog als redelijk. Hoe de reparatie betaald moet worden, is bovendien volledig open. Heinen waarschuwde er zelf voor dat er weinig knoppen zijn om aan te draaien.

Wat Heinen precies toezegde

Ik had de inschatting gemaakt dat met de huidige grens de kleine spaarder wordt ontzien, maar de Kamer ziet dat anders, zei Heinen donderdag in het debat, zo tekende BNR rond het middaguur op. De gekozen ondergrens is misschien toch niet zo goed gekozen, erkende de minister even later volgens de NOS, gevolgd door de zin waar het om draait: wij zijn bereid tot een andere grens.

Heinen wil nu samen met de Tweede Kamer bepalen waar die grens dan wél moet komen. Daar komt volgens de minister veel rekenwerk aan te pas, meldde persbureau ANP. Een concreet bedrag noemde hij donderdag niet.

Om welke grens het gaat

In het wetsvoorstel voor de vermogenswinstbelasting die per 2028 moet ingaan, stond een heffingsvrij resultaat van 1.800 euro per persoon. In de kabinetsbrief van dinsdag zakte die vrijstelling naar zo’n duizend euro, om de lagere opbrengst van het nieuwe stelsel deels op te vangen. Door die verlaging zouden ruim 850.000 extra Nederlanders box 3-belasting gaan betalen, bovenop de ruim twee miljoen huidige betalers.

Voor wie alleen spaart, valt de pijn mee: bij de huidige rente blijft een spaarder met zo’n 50.000 euro buiten schot en een spaarstel met een ton dus ook, rekende vakmedium Taxence eerder voor. Beleggers raken de grens door hun hogere verwachte rendement veel sneller, al vanaf enkele tienduizenden euro’s belegd vermogen. Precies daar zat woensdag de pijn in de Kamer: JA21 noemde het plan desastreus voor de beleggingsambities van Nederland en de SGP sprak van een boete op spaarzaamheid.

De rekening is nog zoek

Een hogere vrijstelling betekent minder opbrengst, en daar wringt het. Het box 3-pakket kost de schatkist volgens vakmedium Taxence al ruim drie miljard euro in zowel 2028 als 2029. De dekking komt onder meer uit een tijdelijk lager box 2-tarief van 29,2 procent en het versneld afbouwen van lenen bij de eigen bv naar 100.000 euro. Die knoppen zijn dus al gebruikt.

Heinen was daar zelf opvallend eerlijk over: we hebben niet heel veel knoppen om aan te draaien, zei hij volgens de NOS. Een alternatief dat op korte termijn evenveel geld oplevert, noemde hij enorm ingewikkeld. De oplossing schuift daarmee door naar het overleg met de Kamer, en de kans bestaat dat de rekening elders in box 3 of daarbuiten terechtkomt.

De stand na twee dagen debat

De belangrijkste toezeggingen, bedragen en vervolgstappen op een rij.

Hoe het nu verdergaat

Heinen mikt erop dat er over ongeveer twee weken duidelijkheid is, wanneer de Tweede Kamer het Belastingplan behandelt, meldde de NOS donderdag. De tijdsdruk is groot: de aangepaste wet moet volgens Taxence nog dit jaar door de Eerste Kamer om de invoering per 2028 te halen. Diezelfde Eerste Kamer, die eerder al om opheldering vroeg, spreekt maandag 5 oktober met Heinen en staatssecretaris Eerenberg over de box 3-plannen.

Let wel: de toezegging gaat over de vrijstelling in het nieuwe stelsel vanaf 2028. Over de ingrepen die al in 2027 ingaan, het heffingsvrij vermogen dat daalt van 59.357 naar 30.846 euro per persoon en het beleggingsforfait dat stijgt naar 7,87 procent, zei Heinen donderdag niets. Voor je aanslag over 2027 staat de rekening dus nog gewoon overeind.

Foto: Rijksoverheid (CC0).