Ruim achthonderdduizend extra spaarders en beleggers dreigen mee te betalen aan de nieuwe box 3

De contouren van de nieuwe box 3 worden ineens concreet. De coalitiepartijen D66, VVD en CDA zijn het onderling eens geworden over een pakket voor de vermogensbelasting, meldde het FD maandag. De Tweede Kamer wacht nu op de brief waarin minister van Financiën Eelco Heinen de toezeggingen aan de oppositie op papier zet.

Die brief wordt uiterlijk vóór de Algemene Financiële Beschouwingen van woensdag verwacht en ondertussen lekken de details naar buiten. Daaruit blijkt dat niet alleen vermogende beleggers de rekening krijgen. Juist kleine spaarders en beleggers dreigen mee te betalen.

In het kort

Het kabinet wil vanaf 2028 vermogenswinst pas belasten bij verkoop en schrapt tegelijk de bezuinigingen op WW en WIA om de linkse oppositie binnenboord te halen. Volgens uitgelekte plannen waarover het AD dinsdag bericht, zakt het belastingvrije rendement in het nieuwe stelsel van 1.800 naar circa 1.000 euro per persoon, waardoor ongeveer 850.000 extra Nederlanders box 3-belasting gaan betalen. De NOS meldde dinsdag dat de overstap de schatkist per saldo miljarden kost en dat het kabinet naar creatieve dekking zoekt. De brief van minister Heinen moet uiterlijk woensdagochtend duidelijkheid geven, daarna begint het begrotingsdebat.

De coalitie is er onderling uit en nu telt elke dag

Coalitie onderling eens over pakket box 3, nu nog akkoord met oppositie, zo kopte het FD maandag. Dat is een wezenlijke stap na een zomer vol geruzie. Begin september schoof het kabinet een besluit over de toekomst van box 3 nog door naar de Voorjaarsnota van 2027, tot het box 3 vorige week vrijdag ineens op de onderhandelingstafel legde om steun voor de begroting te winnen.

Afgelopen weekend en maandag spraken Pro, Volt, ChristenUnie, JA21, SGP en 50PLUS met premier Jetten en minister Heinen. Voorman Jan Struijs van 50PLUS toonde zich na zijn gesprek van maandag tevreden, kopte het Reformatorisch Dagblad. De NOS meldde dinsdagmiddag dat de oppositie uitkijkt naar de brief waarin onder meer het schrappen van de bezuinigingen op de uitkeringen en de aanpassingen in box 3 op papier komen te staan.

Winst pas belast bij verkoop maar de vrijstelling gaat omlaag

De kern van het pakket lekte afgelopen weekend al uit: een vermogenswinstbelasting waarbij je koerswinst op onder meer aandelen en obligaties pas afrekent bij verkoop, in plaats van jaarlijks belasting te betalen over een verondersteld rendement van 6,00 procent. Wat dat voorstel voor jouw portefeuille kan betekenen, lazen we zondag al uitgebreid na.

Dinsdag kwam daar een pijnlijke keerzijde bij. Volgens uitgelekte plannen waarover het AD bericht, gaat het heffingsvrije resultaat in het nieuwe stelsel van 1.800 naar ongeveer 1.000 euro rendement per persoon. Daardoor zouden circa 850.000 Nederlanders die nu buiten de heffing blijven, straks wél box 3-belasting betalen, bovenop de circa 2,2 miljoen mensen die al meedoen. Maandag meldden Haagse ingewijden via persbureau ANP bovendien dat ook het huidige heffingsvrije vermogen van 59.357 euro per persoon ter discussie staat.

Zo verschuift een deel van de rekening naar kleine vermogens. Wie straks net boven de nieuwe grens uitkomt, betaalt tientallen euro's per jaar extra, terwijl beleggers met flinke papieren winsten juist uitstel krijgen zolang ze niet verkopen.

De schatkist mist miljarden en de dekking is nog niet rond

Waarom die vrijstelling omlaag moet, is geen geheim. De vermogenswinstbelasting op aandelen levert vanaf 2028 minder op dan het huidige forfaitaire stelsel en kost de schatkist daarmee miljarden aan belastinginkomsten, meldde de NOS dinsdag. Het kabinet zoekt daarom naar wat de omroep creatieve oplossingen noemt, waarbij eerder al uitlekte dat ook ondernemers met een bv in beeld zijn. Hoe zo'n compromis de rekening naar iemand anders verschuift, beschreven we vorige week.

Het schrappen van de bezuinigingen op WW en WIA slaat daarnaast een gat van circa 3 miljard euro. Het kabinet hoopt dat hervormingen via overleg met vakbonden en werkgevers alsnog geld opleveren, maar dat overleg kan volgens de NOS een jaar of langer duren. De rekening is dus nog allerminst rond.

Morgen begint het debat en een totaaldeal lijkt ver weg

Bij de linkse partijen valt het pakket in vruchtbare aarde. 'Ik heb nu gezien dat die bereidheid er is', zei Pro-leider Jesse Klaver maandag bij WNL over het volledig sparen van de sociale zekerheid. JA21-voorman Joost Eerdmans klonk zuiniger: 'Het lijkt mij wat meer links dan rechts.' Met alleen Pro en Volt heeft het kabinet in beide Kamers al een meerderheid, rekende politiek verslaggever Mats Akkerman van WNL voor.

Toch is een handtekening nog ver weg. Een totaaldeal over meerdere jaren lijkt er voorlopig niet in te zitten en mogelijk moet per begroting apart worden onderhandeld, schetste de NOS dinsdag. Daarnaast wil de Eerste Kamer op 5 oktober opheldering van Heinen en staatssecretaris Eerenberg, nadat de senaat eerder al helderheid over box 3 eiste.

Wat dit voor jou betekent

Besloten is er nog niets. Voor 2026 en 2027 blijft het huidige stelsel gewoon staan: 36 procent belasting over een verondersteld rendement van 6,00 procent op beleggingen, een heffingsvrij vermogen van 59.357 euro per persoon en de tegenbewijsregeling voor wie aantoonbaar minder rendement haalde.

De brief van Heinen en het debat van woensdag en donderdag bepalen of dit pakket het haalt. Let daarbij vooral op de precieze bedragen: de nieuwe vrijstelling, het tarief en de vraag wie de overgangsjaren betaalt. Zodra de brief er ligt, lees je de details op De Belegger.

Foto: Rijksoverheid (CC0).