Portefeuille bijhouden in Excel of met een app

Wanneer Excel prima is

Een spreadsheet is een goede keuze als:

• je weinig transacties doet, bijvoorbeeld een paar aankopen per jaar;
• je één broker hebt en alles in euro's koopt;
• je plezier hebt in formules en zelf wilt bepalen wat je bijhoudt;
• je geen dividend ontvangt, of het je niet uitmaakt om elke uitkering over te typen.

Je hebt dan volledige vrijheid. Je kunt je eigen kolommen maken, je eigen grafieken en je eigen regels. Niemand bepaalt voor je hoe het eruitziet.

Waar het wringt

Naarmate je portefeuille groeit, groeit ook het handwerk. Dit zijn de punten waar spreadsheets meestal vastlopen:

• Koersen ophalen. Een formule die koersen ophaalt werkt soms, en soms niet meer. Dan staat je totaal stil of op nul.
• Splitsingen. Een aandeel splitst 1 op 10 en opeens klopt je aantal niet meer, en je aankoopprijs ook niet.
• Dividend in vreemde valuta. Een dividend in dollars met ingehouden bronbelasting: welk bedrag typ je over, en tegen welke koers?
• Stortingen en opnames in het rendement. Wie bijstort, ziet zijn portefeuille groeien. Dat is geen rendement. Een eerlijk rendement met geldstromen vraagt om een geldgewogen berekening (XIRR), en die moet je goed opzetten.
• Meerdere brokers. Twee exports, twee indelingen, twee valuta's: het samenvoegen is elke keer werk.
• Kosten. Transactiekosten en valutakosten per order bijhouden doet bijna niemand lang vol.

Wat je in Excel minimaal nodig hebt

Wil je het toch zelf doen, zorg dan voor deze kolommen per transactie: datum, soort (koop, verkoop, dividend, storting, opname, kosten), naam of ISIN, aantal, prijs per stuk, munt, wisselkoers op die dag, kosten en het totaalbedrag in euro's. Houd een aparte tabel bij met splitsingen (datum en verhouding). Met die basis kun je posities, gemiddelde aankoopprijs en een geldgewogen rendement berekenen. Hoe dat rendement werkt, lees je op Geldgewogen rendement (MWRR, XIRR).

Wat een app automatisch doet

Een portfolio tracker neemt precies het handwerk over dat hierboven wringt:

• Inlezen uit de export. Je uploadt het bestand van je broker; de app herkent de kolommen en boekt elke regel als transactie.
• Gemiddelde aankoopprijs. Exact uit je historie, zonder de transactiekosten; die tellen apart mee op de kaart Kosten en opbrengsten.
• Splitsingen uit de bron. Een splitsing wordt alleen verwerkt op bewijs uit je export of de koersbron; zonder bewijs ziet de app een afwijking en meldt die, in plaats van stil een getal te veranderen.
• Dividend en kosten per jaar. Automatisch opgeteld, met het kostenpercentage van je portefeuille.
• Tijdgewogen en geldgewogen rendement. Beide, zodat je ziet wat je portefeuille deed en wat jouw geld deed.
• Koersen. Ben je ingelogd, dan zie je de koersen van de meeste Amerikaanse en Europese aandelen zonder vertraging. Staat een aandeel niet in onze koersstroom (zoals indices en Canadese noteringen), dan zegt de app bij de koers hoeveel minuten die achterloopt. Zonder inloggen, op de openbare pagina's, zijn koersen altijd vertraagd. Bij elke koers staat het tijdstip. Buiten beurstijd zie je desgewenst de voor- en nabeurskoersen.

Van Excel naar app zonder je historie te verliezen

De overstap is eenvoudiger dan hij lijkt, omdat je spreadsheet niet de bron is: je broker is dat. Vraag bij je broker een export op die begint bij je allereerste storting. Bij DeGiro is dat het Rekeningoverzicht (CSV of Excel), bij Trading 212 de Geschiedenis-export (CSV), bij Saxo de Transacties-export (Excel). Upload dat ene bestand en je hele historie staat erin: elke aankoop, elk dividend, elke storting.

Je spreadsheet hoef je niet weg te gooien. Veel beleggers houden hem nog een tijdje naast de app om te controleren of de getallen overeenkomen. Wijkt er iets af, dan is dat meestal een splitsing of een dividend in vreemde valuta, precies de dingen waar een spreadsheet moeite mee heeft.