Bart Meussen moet bij Alfen vooral op de kas passen

Alfen heeft drie activiteiten: slimme elektriciteitsnetten, energieopslag en laadapparatuur. De vraag naar netverzwaring is structureel sterk, maar projecttiming, voorraden en betaaltermijnen kunnen veel geld vastzetten. Tegelijk is de markt voor laadpalen verzwakt en moet Energy Storage grote projecten beheersen.

Daarom is de CFO-functie hier meer dan rapportage. De financieel directeur moet bepalen hoeveel werkkapitaal nodig is, welke investeringen voorrang krijgen en hoeveel ruimte er tot de convenantgrens blijft.

Winst is niet hetzelfde als kas

Een snelgroeiend projectbedrijf kan winst rapporteren en toch geld verbruiken. Alfen koopt onderdelen, bouwt systemen en betaalt personeel voordat een klant de eindfactuur voldoet. Het verschil staat op de balans als voorraad, onderhanden werk of debiteur.

Wanneer de omzet groeit, kan dat werkkapitaal eveneens groeien. Een euro extra EBITDA komt dan niet direct op de bankrekening. Pas wanneer klanten betalen en voorraden normaliseren, wordt boekwinst vrije kas.

Dat maakt de combinatie van EBITDA, werkkapitaal en investeringen belangrijker dan één margedoel. Stel dat Alfen €35 miljoen EBITDA verdient, €5 miljoen werkkapitaal vrijmaakt en €30 miljoen investeert. Dan resteert €10 miljoen vóór rente en belasting. Loopt het werkkapitaal met €20 miljoen op, dan wordt dezelfde operationele winst een negatieve kasstroom.

De interim-CFO moet zulke verschillen vroeg zichtbaar maken. Dat vraagt strakke projectadministratie, realistische marges en duidelijke regels voor geactiveerde ontwikkelkosten. Een optimistische planning kan omzet naar voren halen, maar de bankrekening volgt niet vanzelf.

Convenantruimte bepaalt de vrijheid

Alfen bereikte in 2024 overeenstemming met banken over een convenantwijziging. Sindsdien is financiële ruimte een expliciete randvoorwaarde. De schuldgraad wordt meestal gemeten als nettoschuld gedeeld door EBITDA. Die verhouding kan snel verslechteren wanneer EBITDA daalt, ook zonder nieuwe lening.

Een onderneming met ruime convenantbuffer kan investeren wanneer de markt tijdelijk zwak is. Een onderneming dicht bij de grens moet kosten verlagen, voorraden afbouwen of investeringen uitstellen. Dat kan verstandig zijn voor de balans, maar remt mogelijk de groei.

De markt zal daarom niet alleen vragen of Smart Grid groeit. Zij zal willen zien dat groei contant geld oplevert. Een nieuw contract is pas aantrekkelijk wanneer prijs, materiaalrisico, betalingstermijnen en garantievoorzieningen samen kloppen.

Wat vraagt €12,22?

Alfen sloot op 2 oktober op €12,22 op Euronext Amsterdam. De koers ligt ver onder de pieken uit de groeijaren. Dat betekent niet automatisch dat het aandeel goedkoop is. De winstbasis is kleiner, de laadmarkt is zwakker en de balans geeft minder speelruimte.

Bij 10% gewenst jaarrendement en een eindmultiple van 15 keer is in 2029 ongeveer €1,08 vrije kas per aandeel nodig. Met grofweg 22 miljoen aandelen komt dat neer op ongeveer €24 miljoen vrije kas per jaar. Dat is haalbaar wanneer Smart Grid groeit, kostenbesparingen doorwerken en werkkapitaal normaliseert. Het is veel wanneer EV Charging verliesgevend blijft of projecten opnieuw vertragen.

De reverse valuation is nuttiger dan een historische koersvergelijking. Dat het aandeel ooit veel hoger stond, zegt niets over de kasstroom die vanaf vandaag nodig is.

Het sterke tegenargument

De energietransitie vereist grote investeringen in netten, opslag en laadinfra. Alfen heeft producten in alle drie segmenten en een sterke positie in Nederland. Netbeheerders moeten jaren investeren, ongeacht een tijdelijk zwakke economie. Dat geeft Smart Grid een structurele vraagbasis.

Daarnaast kan een herstel in EV Charging veel winsthefboom geven. Kosten zijn al verlaagd en fabrieken hebben capaciteit. Wanneer omzet terugkeert, hoeft niet iedere euro extra verkoop met evenveel vaste kosten gepaard te gaan.

Dat is het gunstige verhaal. De tegenvraag is wanneer die vraag terugkomt en hoeveel kas nodig is om erop te wachten. Een sterke markt op lange termijn beschermt niet tegen een krappe balans op korte termijn. Financiële discipline is daarom geen defensief bijzaakje, maar de brug naar deelname aan de groei.

Drie mogelijke koerspaden

In het bear-scenario blijft EV Charging zwak, loopt werkkapitaal op en beperkt de balans nieuwe investeringen. Mogelijke koersen zijn €8 eind 2027, €6 eind 2028 en €5 eind 2029.

In het middenscenario groeit Smart Grid, dalen kosten en wordt vrije kas positief. Dan passen €14, €17 en €20.

In het gunstige scenario herstellen alle drie divisies, daalt de schuldgraad en stijgt vrije kas sneller dan omzet. Dan zijn €18, €25 en €34 denkbaar. Dit zijn scenario's, geen koersdoelen. Ze maken zichtbaar dat kasconversie meer verschil maakt dan een kleine omzetafwijking.

Waar het oordeel van afhangt

Bij de volgende rapportage zijn vijf zaken belangrijk: segmentmarges, voorraad, debiteuren, investeringen en nettoschuld. Ook de status van de permanente CFO-zoektocht telt. Een vaste financiële leider biedt geen garantie, maar vermindert onzekerheid over continuïteit en verantwoordelijkheid.

Interim-CFO Bart Meussen kent complexe industriële organisaties en kreeg de opdracht tijdens een transformatie. De maatstaf voor succes is eenvoudig maar streng: winst moet in kas veranderen en de convenantbuffer moet groeien.

Alfen heeft technologie voor een markt die jarenlang investeert. Bij €12,22 hoeft niet alles perfect te gaan. De onderneming moet wel laten zien dat zij de weg naar herstel kan financieren zonder opnieuw afhankelijk te worden van noodmaatregelen. Dat maakt kasdiscipline belangrijker dan een nieuwe groeibelofte.

Lees ook: meer aandelenanalyses van De Belegger