Wat als ASML in 2027 fors meer machines kan bouwen en de klanten dan juist op de rem staan?

In het kort

ASML wil in 2027 de capaciteit voor Low-NA EUV en DUV immersion met ongeveer 30% verhogen. Dat volgt op een sterk tweede kwartaal met €9,33 miljard omzet, 54% brutomarge en €2,92 miljard nettowinst. De extra capaciteit vergroot het omzetplafond, maar maakt de onderneming ook gevoeliger voor uitstel bij klanten. Bij een koers van €1.534 op Euronext Amsterdam op 25 september 2026 moet de nieuwe productie niet alleen gebouwd worden. Zij moet jarenlang goed bezet blijven en een hoge marge verdienen.

ASML bezit de cruciale lithografietechnologie waarmee chipfabrikanten steeds kleinere patronen op silicium zetten. Voor de meest geavanceerde chips bestaat geen volwaardig alternatief voor EUV. Dat geeft ASML uitzonderlijke prijskracht en zicht op de technologische routekaarten van klanten. Tegelijk is de productie complex. Een systeem bestaat uit onderdelen van gespecialiseerde leveranciers, vraagt schaarse technici en wordt pas als omzet geboekt wanneer levering en acceptatie aan de voorwaarden voldoen.

Bij de cijfers van 15 juli verhoogde ASML de verwachting voor heel 2026 naar €43 miljard tot €45 miljard omzet en 54% tot 56% brutomarge. Het bedrijf noemde aanhoudende AI-investeringen en versnellende capaciteitsplannen bij klanten. Voor 2027 wil ASML de Low-NA EUV-capaciteit van ongeveer 65 systemen met 30% verhogen. Voor DUV immersion gaat het om circa 130 systemen plus 30%. Ook voor 2028 onderzoekt het bedrijf opnieuw een verhoging van 30%.

Capaciteit is geen omzetgarantie

De omzetruimte in de eerste module is bewust eenvoudig. Het aantal systemen, de gemiddelde omzet en de benutting bepalen samen wat extra capaciteit kan opleveren. In werkelijkheid verschilt de prijs sterk per configuratie en kunnen upgrades, installatie en omzetmomenten de cijfers tussen kwartalen verschuiven. De uitkomst is dus geen omzetprognose, maar maakt wel één financieel verband zichtbaar: een fabriek die op 85% draait, verdient heel anders dan dezelfde fabriek op 55%.

Het positieve argument is sterk. ASML breidt niet op goed geluk uit. Klanten delen jaren vooruit hun technologieplannen en moeten lithografiesystemen vroeg reserveren. De overstap naar geavanceerde logic, high-bandwidth memory en complexere packaging verhoogt het aantal kritieke lagen. Meer rekenvraag kan daardoor meer lithografie-intensiteit per chip opleveren.

De tegenwerping is dat halfgeleiderplannen cyclisch blijven. Een klant kan een fabriek later openen, vergunningen kunnen vertragen en exportregels kunnen een levering blokkeren. Bestellingen zijn bovendien geen onvoorwaardelijke kasstromen. Annulering, verschuiving of een andere productmix kan de bezetting onder druk zetten, terwijl ASML personeel en leveranciers al heeft opgeschaald.

Eén margepunt is honderden miljoenen waard

De brutomarge steeg van 53% in Q1 naar 54% in Q2. Op €9,33 miljard kwartaalomzet betekent één procentpunt ongeveer €93 miljoen brutowinst. Met de jaaromzet die richting €44 miljard gaat, wordt een margepunt op jaarbasis al snel honderden miljoenen euro’s. Daarom maakt de mix tussen EUV, DUV, upgrades en service veel uit.

Meer capaciteit kan schaalvoordelen geven, maar de eerste systemen van een nieuwe generatie brengen vaak hogere kosten mee. Tegelijk kan een gunstige productmix de marge ondersteunen. ASML verwachtte voor Q3 zelfs 55% tot 57% brutomarge. Dat is geen garantie voor een permanent niveau, maar laat zien dat de onderneming in een gunstige vraagomgeving veel van extra omzet kan omzetten in winst.

De concurrentie zit vooral bij de klant

Voor EUV is de directe concurrentie beperkt, maar dat betekent niet dat ASML geen economisch risico kent. De belangrijkste discipline komt van de kapitaalbegroting van TSMC, Samsung, Intel, Micron en andere chipproducenten. Wanneer een klant onvoldoende rendement op een nieuwe fabriek ziet, kan hij investeringen faseren. Ook kan een productieverhoging bij één klant tijdelijk voorraad in de keten opbouwen.

Een tweede risico is geopolitiek. Exportregels kunnen bepalen welke systemen en diensten aan welke klanten mogen worden geleverd. China is belangrijk voor DUV en service, terwijl de geavanceerdste systemen al onder strenge beperkingen vallen. ASML kan sterke vraag hebben en toch omzet missen doordat een licentie ontbreekt.

Een derde risico is uitvoering. De uitbreiding vraagt optiek, lasers, mechatronica en duizenden geschoolde medewerkers. Een bottleneck bij één leverancier kan de hele levering verschuiven. Daardoor is capaciteit op papier pas waardevol wanneer de volledige keten synchroon kan opschalen.

Wat vraagt €1.534 van de winst?

ASML verdiende in Q2 €7,59 per aandeel. Vier keer dat kwartaal is €30,36, maar die simpele annualisatie negeert de hogere Q3-omzetverwachting, seizoenseffecten en productmix. Een reverse waardering maakt de vereiste winst expliciet. Bij 9% gewenst jaarlijks koersrendement en een eindmultiple van 32 keer winst moet de EPS in 2029 ruim boven de huidige run-rate liggen.

Het bear-scenario veronderstelt dat capaciteitsplannen vertragen en de multiple daalt. Het middenscenario gebruikt stevige winstgroei door hogere leveringen, service en upgrades. Het gunstige scenario vraagt dat AI-investeringen breed doorzetten, de nieuwe capaciteit goed gevuld raakt en de premium multiple grotendeels standhoudt.

Lees ook: Eerdere analyse van ASML, EUV en de waardering

Conclusie

ASML heeft een technologisch monopolieachtig voordeel, maar de koers van €1.534 rekent al met veel meer dan een sterke orderinstroom. De volgende stap is uitvoering: 30% meer capaciteit bouwen, de keten laten volgen en voldoende bezetting houden om de marge te beschermen. Dat kan, zeker als AI de vraag naar geavanceerde chips jarenlang hoog houdt. Toch is extra productiecapaciteit pas waardevol wanneer klanten de systemen op tijd afnemen en winstgevend inzetten. Beleggers kunnen daarom naast orders vooral letten op leveringen, brutomarge en de bezettingsgraad van de nieuwe capaciteit. Daar wordt beslist of de uitbreidingsrekening een groeimotor of een tijdelijke last wordt.