Musk ziet SpaceX groter worden dan de hele wereldeconomie

Volgens BeInCrypto op 9 oktober ziet Elon Musk ruimte voor een SpaceX dat meerdere ordes van grootte meer waard wordt dan de economie van de aarde. Honderd keer is een interpretatie van die grootspraak, geen uitgewerkt koersdoel met een einddatum. Wie er een normale aandelenprognose van maakt, slaat een paar essentiële stappen over.

De interessante vraag is niet of Musk groot durft te denken. Die is of aandeelhouders ooit genoeg winst kunnen ontvangen om zulke verwachtingen te dragen. Een bedrijf kan de wereld veranderen en ondertussen een teleurstellende belegging zijn als de aankoopprijs al het succes vooruitbetaalt.

Een beurswaarde is geen jaarproductie

Het wereldwijde bbp is de toegevoegde waarde van goederen en diensten in één jaar. Beurswaarde is de prijs van alle aandelen op één moment. Die prijs vertegenwoordigt verwachtingen over toekomstige inkomsten, risico en groei. Het is dus geen economische wet dat een onderneming nooit meer waard kan zijn dan één jaar wereldproductie.

Maar de vergelijking wordt niet vanzelf verstandig. Neem een zuiver rekenvoorbeeld waarin het huidige wereldjaarproduct 100 eenheden bedraagt. Een beurswaarde van honderd keer dat bedrag is 10.000 eenheden. Bij een waardering van dertig keer de jaarlijkse nettowinst hoort dan 10.000 gedeeld door 30, of 333 eenheden jaarwinst. Eén onderneming zou jaarlijks ruim drie keer de huidige wereldproductie aan nettowinst moeten verdienen. Dit is nominale jaarwinst na bedrijfskosten en belastingen, geen maandomzet.

Starlink heeft een begrijpelijk verdienmodel

Starlink verkoopt verbindingen. Terugkerende abonnementen kunnen een betere economische basis vormen dan telkens een afzonderlijke raketlancering verkopen. Een netwerk dat ook moeilijk bereikbare klanten bedient, heeft waarde. Als extra aansluitingen minder kosten dan ze opleveren, kunnen schaalvoordelen ontstaan.

De techniek is geen puur toekomstverhaal. SpaceX beschreef in februari 2025 hoe satellieten gewone LTE-telefoons bereikten voor berichtenverkeer. Dat bewijst een toepassing, niet dat ieder huishouden zijn bestaande netwerk probleemloos kan vervangen. Bovendien moeten satellieten worden gebouwd, gelanceerd en uiteindelijk vervangen. Abonnementsomzet is daarom niet hetzelfde als vrije kasstroom.

Starship moet de kostenstructuur veranderen

De economische belofte van Starship zit in het ontwerp voor volledige herbruikbaarheid. Als een veelgebruikte raket meer vracht tegen lagere kosten kan vervoeren, wordt uitbreiding van Starlink goedkoper en kunnen nieuwe markten ontstaan. Het woord als blijft belangrijk: capaciteit op papier is iets anders dan betrouwbaar, frequent en goedkoop vervoer.

Ruimtedatacenters, productie buiten de aarde en uiteindelijk nederzettingen voegen mogelijke afzetmarkten toe. Ze brengen ook nieuwe kosten mee: stroomvoorziening, koeling, onderhoud, transport en bescherming tegen een vijandige omgeving. Energie uit zonlicht maakt een fabriek in de ruimte nog niet gratis. De klant moet bovendien bereid zijn meer te betalen dan het volledige systeem kost.

Welke groei zou zo een sprong dragen

Draai de vraag om. Wie een bedrijfswaarde in twintig jaar honderd keer wil laten groeien, heeft bij een gelijkblijvende waardering een jaarlijkse winstgroei van ongeveer 25,9 procent nodig: honderd tot de macht één twintigste, min één. Een groeiende wereldeconomie verhoogt de lat als het doel relatief aan het toekomstige bbp wordt gesteld. Verwatering verlaagt bovendien wat de bestaande aandeelhouder van groei overhoudt.

Voor de eerstvolgende jaren is een kleinere meetlat bruikbaarder. Een illustratieve winstindex van 100 in 2026 wordt bij jaarlijks 20 procent groei achtereenvolgens 120, 144 en 173 in 2027, 2028 en 2029. Bij 10 procent zijn dat 110, 121 en 133; bij 30 procent 130, 169 en 220. De formule is 100 maal één plus de groeivoet tot de macht het aantal jaren. Dit zijn aannames, geen SpaceX-ramingen. Zelfs het sterke pad overbrugt nog geen honderdvoud.

Visionair ondernemen verdient een nuchtere aankoopprijs

Het sterkste argument vóór Musk is dat nieuwe infrastructuur markten kan scheppen die vooraf nauwelijks te begroten zijn. Wie uitsluitend bestaande omzetcategorieën telt, mist mogelijk de grootste kansen. Maar onzekerheid rechtvaardigt geen willekeurige prijs. Juist wanneer de toekomstige markt onbekend is, hoort een belegger ruimte voor tegenvallers te eisen.

Musk kan tegelijk een visionaire ondernemer zijn en een waarderingsbelofte doen die onvoldoende houvast biedt. Starlink en goedkoper ruimtevervoer verdienen serieuze aandacht; een veelvoud van de wereldeconomie verdient voorlopig geen plek als basisscenario. Dat oordeel verandert wanneer aantoonbare vrije kasstromen, structureel lagere lanceerkosten en betalende klanten voor nieuwe ruimteactiviteiten de afstand tussen ambitie en rendement echt verkleinen.

Lees ook Starlink blijft SpaceX geld kosten lang nadat de groei stopt.

Omslag: Elon Musk, 13 juli 2018. Archieffoto, Debbie Rowe / The Royal Society. Onbewerkt gebruikt. Licentie: CC BY-SA 3.0.