Hoeveel quantum zit er echt in de ETF van VanEck?

Wie een quantumfonds koopt, wil waarschijnlijk deelnemen aan een nieuwe technologie zonder zelf de uiteindelijke winnaar te hoeven kiezen. Dat is begrijpelijk. Alleen zegt het woord quantum op de verpakking nog niet hoeveel van het toekomstige rendement werkelijk van quantumcomputers afhankelijk is.

Een groot concern kan veel onderzoek doen en toch vrijwel al zijn winst uit bestaande producten halen. Een kleine specialist kan volledig op quantum gericht zijn, maar voorlopig verlies maken en geld moeten ophalen. Het fonds bezit beide typen bedrijven. De spreiding verlaagt de afhankelijkheid van één onderneming, niet automatisch de afhankelijkheid van hoge verwachtingen.

Wat er precies wordt gekocht

We kijken hier naar de VanEck Quantum Computing UCITS ETF, de accumulerende USD-klasse met ISIN IE0007Y8Y157. Op Xetra handelt het fonds in euro’s onder de ticker QUTM. Op 2 oktober 2026 rond 17.35 uur Nederlandse tijd stond de koers op €26,565, zoals te zien in de historische beursnotering. De koers kan inmiddels zijn veranderd; kijk voor de laatste stand bij De Belegger-data voor QUTM.

Het fonds houdt de aandelen fysiek aan. Accumulerend betekent dat ontvangen dividend binnen het fonds wordt herbelegd. De jaarlijkse fondskosten bedragen 0,55 procent, volgens het fondsdocument van VanEck. Dat is €5,50 per jaar per €1.000 belegd vermogen als het vermogen gelijk blijft, los van brokerkosten en belasting.

De factsheet per 31 augustus telde 31 posities. IonQ, Microsoft, NEC, D-Wave en NTT behoorden toen tot de grootste belangen. De tien grootste vormden samen 49,44 procent. Dit is een gedateerde portefeuillefoto; marktbewegingen en indexaanpassingen kunnen de gewichten sindsdien hebben veranderd. De actuele fondskoers maakt die oudere gewichten niet vanzelf actueel.

Waarom zitten er ook banken en industriële ondernemingen in zo’n fonds? Omdat economische blootstelling aan een technologie breder kan zijn dan het verkopen van de computer zelf. Onderzoek, intellectueel eigendom en mogelijke toepassingen kunnen een bedrijf met het thema verbinden. Dat betekent nog niet dat quantum op korte termijn een materieel deel van zijn winst gaat leveren.

Twee soorten bedrijven, twee soorten waardering

Bij een winstgevend concern kan de waarde grotendeels worden beoordeeld op bestaande kasstromen. Quantum is dan een aanvullende mogelijkheid. Bij een jonge specialist ligt het omgekeerd: de toekomstige toepassing moet nog bewijzen dat zij de huidige investeringen en beurswaarde kan dragen.

Dat verschil verdwijnt niet doordat beide aandelen in één ETF zitten. Een gezamenlijke koers-winstverhouding kan zelfs een verkeerd gevoel van eenvoud geven. VanEck vermeldde in de factsheet een verhouding van 20,13, maar zonder een bruikbare aansluiting van verlieslatende posities op die maatstaf is dat geen prijskaartje voor alle beloofde quantumwinsten. Verlieslatende bedrijven krijgen geen positieve winstbasis omdat het fonds een gemiddeld winstgetal publiceert.

In de volgende module staat daarom een eenvoudig stressmodel: zeventig procent winstgevende concerns en dertig procent jonge specialisten. Dat is een eigen rekenverdeling, geen gemeten actuele samenstelling. Als het speculatieve deel veertig procent verliest en de rest gelijk blijft, daalt deze modelportefeuille twaalf procent. De verhouding kan worden aangepast:

Het voordeel van de gemengde portefeuille wordt meteen duidelijk. Een technische tegenvaller bij één specialist hoeft niet het hele fonds te breken. Het nadeel is even concreet. Wanneer een kleine groep quantumspelers uitzonderlijk succesvol wordt, doet maar een deel van het belegde geld rechtstreeks mee. Het fonds koopt daarmee vooral een verdeling van mogelijkheden, geen zuivere blootstelling aan één toekomstige markt.

Het recente nieuws laat zien waar de bewijslast ligt

Op 23 september kondigde IonQ aan in 2027 een Superion-systeem te willen plaatsen in Nvidia’s onderzoekscentrum voor quantumcomputing. Dat is relevant voor de sector: quantumhardware komt dichter bij de klassieke rekensystemen waarmee klanten al werken. Een samenwerkingsaankondiging maakt echter nog niet duidelijk hoeveel extra betaalde rekentijd of productomzet daaruit volgt.

Een quantumcomputer gebruikt qubits, rekenelementen die zich anders gedragen dan gewone bits. Meer qubits kunnen meer mogelijkheden bieden, maar alleen als de berekeningen voldoende betrouwbaar blijven. Fouten herstellen kost zelf ook capaciteit. Voor een bedrijf dat rekentijd koopt, telt uiteindelijk niet alleen de technische capaciteit, maar of een bruikbaar antwoord goedkoper, sneller of beter ontstaat dan met bestaande methoden.

In ons overzicht van IonQ, D-Wave, Rigetti en QUBT worden die verschillende technische routes en financiële uitgangsposities naast elkaar gezet. Het fonds haalt de keuze tussen de namen gedeeltelijk weg, maar neemt de gezamenlijke vraag naar commerciële bruikbaarheid niet weg.

Een redelijke positieve lezing is dat samenwerking met gevestigde rekensystemen de kans op bruikbare toepassingen vergroot. De sceptische lezing is dat een lange onderzoeksfase vooral meer uitgaven oplevert. Beide kunnen tegelijk waar zijn: de technologie kan vooruitgaan terwijl het rendement op de aandelen tegenvalt.

Nieuwe aandelen maken het groeiverhaal smaller

Voor de jonge bedrijven is financiering een wezenlijk onderdeel van de analyse. Verwatering betekent dat dezelfde onderneming over meer aandelen wordt verdeeld. Wie tien van honderd aandelen bezit, heeft tien procent. Na de uitgifte van nog eens twintig aandelen is dat belang nog 8,3 procent, als de belegger niet meedoet aan de uitgifte.

Nieuw geld kan natuurlijk waarde creëren. Het kan een fabriek, onderzoeksprogramma of overname financieren. Maar een omzetstijging van veertig procent betekent bij vijftien procent extra aandelen slechts ongeveer 21,7 procent groei van de omzet per aandeel. De onderneming kan harder groeien dan het stukje onderneming dat één aandeel vertegenwoordigt. Dat effect zit in deze module:

Dit is ook een reden om voorzichtig te zijn met het optellen van aangekondigde marktgroottes. Een grote mogelijke markt zegt weinig over het aandeel dat een bedrijf wint, de marge daarop en het aantal aandelen waarover de opbrengst uiteindelijk wordt verdeeld. En een succesvolle toepassing kan bij de gebruiker terechtkomen zonder dat de hardwareleverancier alle economische waarde krijgt.

De verdeling tussen hardware, software en klantgebruik is herkenbaar uit de analyse van Nvidia’s positie in datacenters. Ook bij quantum kan aansluiting op bestaande software minstens zo belangrijk worden als de losse machine. Welke partij de prijs bepaalt, blijft een open vraag.

Wat moet de mix opleveren?

Voor een omgekeerde waardering gebruiken we geen fictieve positieve winst voor de specialisten. In het model groeit bij de winstgevende concerns de winst per aandeel. Bij de jonge bedrijven groeit de omzet per aandeel. Hun waardering wordt vervolgens vermenigvuldigd met een eindfactor: 0,75 betekent dat beleggers per eenheid omzet een kwart minder betalen dan nu.

Het middenpad begint met de illustratieve 70/30-verdeling. Concernwinsten groeien zes procent per jaar. Hun waarderingsfactor daalt naar 0,95. Voor de specialisten daalt de factor naar 0,75. Met een onveranderde valuta, 0,5 procent herbelegd netto dividend en 0,55 procent kosten kan worden berekend welke groei van de omzet per aandeel nodig is voor een gekozen ETF-rendement:

Dit is een gevoeligheidsanalyse van de huidige beleggingsgedachte, geen exacte waardering van alle 31 posities. De werkelijke gewichten, indexwisselingen, bedrijfsresultaten en valuta’s kunnen anders uitpakken. Juist daarom is de modelverdeling zichtbaar. Een enkel aantrekkelijk eindbedrag zonder die verdeling zou meer zekerheid suggereren dan de portefeuille toelaat.

Lees ook: De verschillende bedrijfsmodellen achter de quantumhype. Vooral het verschil tussen omzet, verlies en kasbuffer helpt om de jonge fondsposities te begrijpen.

Mogelijke ETF-koersen tot eind 2029

Het bearpad combineert twee procent jaarlijkse winstdaling bij concerns met vijf procent groei van de omzet per aandeel bij specialisten. Hun eindwaarderingsfactoren zijn 0,75 en 0,35; het valutamandje verliest jaarlijks drie procent tegenover de euro. De mogelijke jaareindekoersen zijn €21,08 in 2027, €17,60 in 2028 en €14,77 in 2029.

Het middenpad gebruikt zes procent winstgroei en 25 procent omzetgroei per aandeel, eindfactoren 0,95 en 0,75 en onveranderde valuta. Daaruit volgen €29,00, €31,18 en €33,60. Het gunstige pad vraagt tien procent winstgroei en 45 procent omzetgroei per aandeel, hogere waarderingsfactoren en twee procent jaarlijks valutavoordeel. Dat levert €36,71, €48,79 en €66,34 op.

De formule telt de twee gewogen onderdelen op en verwerkt daarna dividendherbelegging, fondskosten en valuta. Groei per aandeel bevat al verwatering; die wordt niet nogmaals afgetrokken. De perioden zijn ongeveer 1,24, 2,24 en 3,24 jaar vanaf 4 oktober 2026. Het valutacijfer is een eigen gecombineerde aanname voor een internationale portefeuille, niet uitsluitend een dollarprognose. De USD-fondsvaluta betekent immers niet dat iedere positie dezelfde muntblootstelling heeft.

Herbelegd dividend zit al in deze accumulerende ETF-koersen. Het wordt niet opnieuw als extra totaalrendement opgeteld. Belasting en transactiekosten blijven buiten het model. Het gunstige scenario verlangt zowel sterke bedrijfsontwikkeling als een vriendelijke marktwaardering; dat zijn twee afzonderlijke voorwaarden.

Pak je kans! Word lid met de code INSIDER en krijg 50 procent korting.

QUTM kan passen bij de wens om een onzekere technologie via meerdere bedrijven te volgen. De belangrijkste vervolgvraag is dan niet alleen welke quantumcomputer de volgende mijlpaal haalt. Het is ook welk deel van het fonds daar economisch van profiteert, hoeveel nieuw kapitaal daarvoor nodig is en hoeveel groei al in de aankoopprijs zit.

Foto: Jan van Eck, CEO van VanEck. Officiële bedrijfsfoto, VanEck; archief.