De Eerste Kamer wil jouw nieuwe box 3 nog voor kerst behandelen maar waarschuwt het kabinet voor zijn eigen haast

De Eerste Kamer riep minister Eelco Heinen en staatssecretaris Eelco Eerenberg maandagavond naar de senaat voor een mondeling overleg over de toekomst van box 3. De uitkomst is opvallend. De Kamer die het wetsvoorstel voor belasting op werkelijk rendement al sinds eind juni ophoudt, is nu toch bereid om tempo te maken met de vermogenswinstbelasting, meldde het FD maandagavond.

Vakmedia Accountancy Vanmorgen en Fiscaal Vanmorgen schrijven dinsdag dat de senaat de aangepaste wet nog voor kerst wil behandelen, al klinkt in dezelfde adem een waarschuwing tegen overhaaste invoering. BNR-verslaggever Sophia van Lil vatte de toon dinsdagochtend samen als streng, doch rechtvaardig.

De senaat zet de rem er half af

Het mondeling overleg begon maandag om half zeven met een enkel agendapunt, de voortgang van de aanpassing van het box 3-stelsel. De senaatscommissie voor Financiën had Heinen en Eerenberg eind september op het matje geroepen, nadat de behandeling van de Wet werkelijk rendement op verzoek van het kabinet al maanden stillag.

Volgens het FD is de senaat nu toch bereid om tempo te maken met de vermogenswinstbelasting. Vastgoedinsider schrijft dat de Eerste Kamer de aanpassingen snel wil behandelen, maar dat het tijdspad daarmee wel erg krap wordt. En Taxence tekent dinsdag uit het overleg op dat de meeste senatoren vooral willen dat het stelsel na jaren van verbouwingen begrijpelijk, stabiel en uitvoerbaar wordt.

Eerenberg verkoopt zijn novelle als de snelste route

Eerenberg verdedigde in de senaat de gekozen route, eerst per 2028 een vermogenswinstbelasting voor financiële instrumenten en uiterlijk 2030 voor de rest van het vermogen, inclusief rechtstreeks aangehouden crypto via een afzonderlijk wetsvoorstel. Volgens Taxence noemde hij dit de snelste route om tot een vermogenswinstbelasting te komen.

Het kabinet wil volgens hetzelfde verslag nog voor kerst duidelijkheid. Dat spoort met de harde deadline die het zichzelf oplegde toen het de novelle begin oktober met spoed naar de Raad van State stuurde. Wet en novelle moeten dit jaar nog door beide Kamers om de start in 2028 te halen.

Heinen schuift met de vrijstelling

De opvallendste inhoudelijke beweging kwam van Heinen. De voorgestelde verlaging van het heffingsvrije vermogen moet volgens de minister niet als definitieve grens worden gezien, zo citeert Taxence het overleg. Het kabinet wil die vrijstelling in 2027 terugbrengen van 59.357 euro naar 30.846 euro per persoon, maar beloofde na verzet in de Tweede Kamer al kleine spaarders alsnog te ontzien.

Vanuit de senaat kwam daar maandag een concreet bedrag bij. Een vrijstelling van ongeveer vijftigduizend euro per persoon werd als redelijk genoemd, omdat spaargeld ook dient als buffer voor onverwachte gebeurtenissen. Hoe het ontzien van kleine spaarders betaald moet worden, bleef opnieuw open. Volgens Taxence waren er in de senaat vooral vragen over de financiële dekking van de maatregelen.

De kalender blijft de echte tegenstander

Aan goede wil is sinds maandag geen gebrek meer, aan tijd des te meer. Het spoedadvies van de Raad van State over de novelle wordt pas eind oktober verwacht. Een woordvoerder van de raad zei maandag tegen de NOS dat advies voor het Kamermoment van 12 oktober onhaalbaar is en noemde 19 oktober als vroegste datum, mogelijk wordt het zelfs 26 oktober.

Daarna moeten beide Kamers de wet nog voor oudjaar behandelen, terwijl banken volgens de toelichting bij de novelle de eerste jaren geen gegevens over verkoopwinsten kunnen aanleveren. De volledige uitvoeringstoets van de Belastingdienst wordt bovendien pas uiterlijk 1 november verwacht. Wie de nieuwe aangifte straks invult, zal de eerste jaren dus zelf meer moeten bijhouden.

Wat dit voor jou betekent

Voor jou als belegger of spaarder is de richting iets zekerder geworden. Ook de senaat stuurt nu aan op afrekenen bij verkoop in plaats van jaarlijks belasten van papieren winst. Zolang de wet niet is aangenomen, verandert er aan je aanslag over 2026 niets en blijft het stelsel van forfaits met de tegenbewijsregeling gewoon staan.

Let de komende weken op drie momenten. Rond 12 oktober moet het beloofde aangepaste dekkingsvoorstel met een nieuwe spaardersgrens naar de Tweede Kamer. Eind oktober volgt het advies van de Raad van State, dat het tijdpad alsnog kan breken. En voor kerst wil het kabinet de knopen definitief doorhakken, zodat de wet per 2028 kan ingaan. De Tweede Kamer stemt naar verwachting vandaag bovendien over de moties uit het begrotingsdebat, waaronder voorstellen die box 3 raken.

Foto: Martijn Beekman / Rijksoverheid.