6 megacaps sturen bijna een derde van deze iShares-tracker

Een ETF kan juridisch en operationeel breed gespreid zijn, terwijl het economische resultaat toch door een kleine kopgroep wordt bepaald. Nvidia woog op 30 september 8,37%, Apple 7,36% en Microsoft 5,77%. Met Amazon, Alphabet A en Broadcom erbij ontstaat een blok van ruim drie op iedere tien belegde euro's. De overige 498 posities delen wat overblijft.

Het aantal namen zegt niet hoeveel risico is gespreid

Spreiding betekent dat een probleem bij één onderneming de hele portefeuille niet mag breken. Dat voordeel blijft bij CSPX bestaan. Toch hebben de grootste technologiebedrijven vergelijkbare aanjagers: AI-investeringen, cloudvraag, advertentiemarkten, rente en hoge waarderingsmultiples. Wanneer die factor tegenzit, kunnen meerdere zware posities tegelijk dalen.

Onze eerdere analyse waarom lage fondskosten het waarderingsrisico niet oplossen legt uit dat 0,07% weinig bescherming biedt tegen multiplekrimp. In de analyse van de feitelijke spreiding staat waarom de basisvaluta, handelsmunt en concentratie samen moeten worden bekeken.

De eurokoers bevat een dollarpositie

CSPX handelt in Amsterdam in euro's, maar de fondsvaluta is Amerikaanse dollar en de onderliggende aandelen zijn vooral in dollar gewaardeerd. De shareclass is niet naar euro afgedekt. Een Nederlandse belegger kan daardoor een positief rendement in dollars zien wegvallen wanneer de dollar verzwakt tegenover de euro. Het omgekeerde kan ook: een sterkere dollar tilt het eurorendement op.

Dit is geen verborgen fout in het fonds. Het is de economische werkelijkheid van buitenlandse bezittingen. De noteringsmunt verandert het valutarisico niet. De module rekent de twee rendementen multiplicatief door, omdat 8% portefeuillegroei en 5% dollarzwakte samen niet exact 3% opleveren.

Wat moet 30,28 keer winst waarmaken?

De koers-winstverhouding van de portefeuille is een gewogen momentopname. Zij zegt niet dat iedere onderneming exact dezelfde multiple heeft. Wel geeft zij een bruikbaar vertrekpunt voor de omgekeerde rekensom. Als de waardering in 2029 daalt naar 24 keer winst en de belegger 8% totaalrendement per jaar verlangt, moet de onderliggende indexwinst ongeveer 16% per jaar groeien.

Dat is een stevige lat voor een brede index. Herbelegde dividenden helpen, net als aandeleninkoop bij de bedrijven. Maar winstgroei moet uiteindelijk uit omzet, marges of een kleinere aandelenbasis komen. Dezelfde kas mag niet dubbel worden geteld als dividend en als hogere bedrijfswaarde.

Het sterkste tegenargument

De grootste ondernemingen zijn niet toevallig groot geworden. Ze beschikken over schaal, distributie, sterke balansen en hoge vrije kasstromen. Een marktkapitalisatiegewogen index laat winnaars oplopen en verkleint automatisch het gewicht van verliezers. Dat mechanisme heeft historisch goed gewerkt en voorkomt dat een beheerder vooraf de kampioen moet kiezen.

Toch maakt succes de prijs belangrijker. Een onderneming kan operationeel uitstekend presteren en het aandeel kan alsnog tegenvallen wanneer de aankoopmultiple te hoog was. Bij CSPX geldt dat voor de hele mand. De lage fee maakt de uitvoering efficiënt; de winstgroei en eindwaardering bepalen het rendement.

Drie jaarlijkse koersscenario's

De scenario's hieronder gaan uit van de Amsterdamse lijn in euro. Omdat de shareclass accumuleert, worden dividenden in het fonds herbelegd. Het koersrendement benadert daardoor het totaalrendement van deze shareclass, maar fondslekkage, tracking difference en transactiekosten blijven bestaan. De uitkomsten zijn scenario's en geen voorspellingen.

Wat nu telt

De belangrijkste controle is of de winstgroei breder wordt dan de zes zwaarste posities. Wanneer industriële, financiële, gezondheids- en consumentenaandelen meer bijdragen, wordt de spreiding economisch sterker. Blijft bijna alle groei uit dezelfde megacaps komen, dan blijft een brede naam afhankelijk van een smalle motor.

CSPX blijft een efficiënt product voor Amerikaanse largecaps. De belegger koopt alleen geen neutrale doorsnede van 504 gelijke bedrijven. Bij €751,45 koopt hij een dure, dollarafhankelijke portefeuille waarin zes namen bijna een derde van het gewicht dragen. Dat is verdedigbaar wanneer de winstgroei breed en lang genoeg is, maar het is geen gratis spreiding.

Een tweede praktisch punt is de verhouding tussen koers en intrinsieke waarde. Tijdens normale handel liggen bied- en laatprijs dicht bij de waarde van de onderliggende mand, omdat professionele partijen ETF-aandelen kunnen creëren of innemen. In stress kan de spread tijdelijk oplopen. Een limietorder voorkomt niet ieder nadeel, maar voorkomt wel dat een belegger onbedoeld ver boven de zichtbare laatprijs koopt. Ook het handelstijdstip telt: wanneer de Amerikaanse markt nog dicht is, gebruiken marktmakers futures en modellen om de portefeuille te prijzen.

Voor een periodieke belegger blijft discipline belangrijker dan het voorspellen van de volgende week. Concentratie is geen reden om de index automatisch te vermijden. Zij is wel een reden om naast CSPX te controleren hoeveel dezelfde megacaps al in andere ETF's en losse aandelen zitten. Een portefeuille met meerdere fondsen kan op papier breed lijken en economisch toch steeds dezelfde zes ondernemingen bezitten.

Foto: BlackRock.