Palantirs groeimotor krijgt in Europa een vertrouwensprobleem

Palantir verkoopt geen gewone database. De software koppelt informatie uit verschillende systemen, legt vast wie welke data mag zien en helpt gebruikers beslissingen nemen. In een fabriek kan dat betekenen dat onderhoud eerder wordt gepland. Bij defensie kan het gaan om logistiek of doelinformatie. In de zorg gaat het om patiëntenstromen en capaciteit.

Juist omdat de software dicht bij belangrijke besluiten komt, is weerstand voorspelbaar. Hoe groter de waarde voor een organisatie, hoe groter vaak ook de vraag wie controle houdt. Dat is geen morele discussie naast de beleggingscase. Het bepaalt hoe snel een contract wordt ingevoerd, hoeveel werknemers het gebruiken en of het wordt verlengd.

Een contract is het begin en niet het eind

Palantir meldde op 1 september de levering van acht TITAN-systemen aan het Amerikaanse leger. Later volgden nieuwe klantpresentaties rond AIP, het Artificial Intelligence Platform. Zulke aankondigingen tonen vraag, maar getekende contractwaarde is niet hetzelfde als omzet die al is verdiend.

Omzet wordt verantwoord wanneer de afgesproken dienst wordt geleverd. Een meerjarig contract kan dus langzaam in de cijfers lopen. Als invoering wordt vertraagd, gebruikers afhaken of politiek draagvlak verdwijnt, kan de economische waarde lager uitvallen dan het bedrag in de kop.

Dit onderscheid is extra relevant bij publieke organisaties. Er zijn meer belanghebbenden, regels en mogelijkheden tot bezwaar dan bij een gewone softwareaankoop. In Engeland werden eind september volgens berichtgeving meer dan 44.000 juridische bezwaren ingediend tegen het gebruik van bepaalde NHS-data binnen een platform waarbij Palantir betrokken is. Dat bewijst niet dat het contract stopt. Het laat wel zien dat implementatierisico snel zichtbaar kan worden.

In ons eerdere artikel over de koersstijging van Palantir stond hoe snel groei en verwachtingen elkaar versterken. Het stuk over de samenwerking met Oracle laat zien waarom distributie via bestaande cloudinfrastructuur commercieel nuttig is. Beide voordelen blijven bestaan, maar vertrouwen bepaalt of publieke data ook echt langdurig mogen worden gebruikt.

Overheidsomzet is sterk en gevoelig tegelijk

Overheidsklanten geven Palantir lange contracten, grote referenties en toegang tot problemen die weinig andere softwarebedrijven kunnen oplossen. Dat vormt een stevige vestinggracht. Tegelijk brengt die mix politieke afhankelijkheid mee. Verkiezingen, budgetten, privacyregels en publieke opinie kunnen de duur en voorwaarden van contracten veranderen.

De verhouding tussen overheid en commercieel is daarom geen simpele keuze tussen goed en slecht. Overheid kan voorspelbaar zijn, maar een commerciële buffer maakt de groep minder afhankelijk van één soort besluitvorming. De module begint bij een afgerond overheidsaandeel van 52 procent uit de recente analyse en laat zien hoeveel van de omzet dan commercieel overblijft.

Een beginner kan het vergelijken met een aannemer die vooral voor gemeenten werkt. De opdrachten kunnen groot en langdurig zijn. Maar één wijziging in aanbestedingsregels raakt hem harder dan een aannemer met duizenden kleine particuliere klanten. Palantir heeft veel sterkere technologie dan zo'n aannemer, maar de concentratielogica is vergelijkbaar.

De multiple veronderstelt blijvend vertrouwen

Palantir sloot op 2 oktober op $188,75. De koers kwam daarmee op ongeveer 161 keer de trailing winst van $1,17 per aandeel. Een koers-winstverhouding zegt hoeveel beleggers betalen voor één dollar jaarwinst. Bij 161 keer betalen zij dus ruim $161 voor iedere huidige winstdollar, omdat ze veel groei verwachten.

De reverse valuation toont het gevolg. Bij 9 procent gewenst koersrendement en 65 keer de winst in 2029 is ongeveer $3,76 winst per aandeel nodig. Dat is meer dan driemaal de huidige trailing winst. Een lagere eindmultiple verhoogt de benodigde winst nog verder.

Het bearpad gaat uit van groei, maar ook van waarderingsnormalisatie en komt daardoor vrijwel niet vooruit. In het middenpad groeit de winst naar $3,80 en zakt de multiple naar 65 keer. Het gunstige pad vraagt $5,50 winst en houdt nog altijd 75 keer de winst vast. Zulke multiples zijn alleen verdedigbaar wanneer groei, marges en klantvertrouwen tegelijk sterk blijven.

Het sterkste tegenargument

De optimist zegt dat kritiek juist bevestigt hoe belangrijk de software is. Organisaties accepteren politieke discussie omdat Palantir problemen oplost die anders blijven liggen. Het bedrijf heeft bovendien ervaring met beveiliging en toegangsrechten, wat nieuwe toetreders moeilijk kunnen evenaren.

Het tegenargument is dat technisch goede controle niet hetzelfde is als maatschappelijk draagvlak. Een project kan juridisch toegestaan zijn en toch vertragen door protest. Ook kan een overheid voorwaarden aanscherpen, waardoor de kosten stijgen of minder data bruikbaar zijn. Dan raakt het risico zowel omzetgroei als waardering.

Waar vertrouwen meetbaar wordt

Vertrouwen staat niet als één regel in de kwartaalcijfers, maar laat wel sporen na. Let op de tijd tussen contractondertekening en omzet, op uitbreidingen bij bestaande klanten en op de netto retentiegraad zodra Palantir die voldoende toelicht. Retentie laat zien hoeveel omzet van een klantgroep een jaar later overblijft, inclusief uitbreiding. Kijk daarnaast naar juridische voorzieningen, aanbestedingsbezwaren en de kosten van beveiliging en naleving. Stijgende kosten zijn niet automatisch slecht wanneer ze grotere contracten mogelijk maken. Ze worden een probleem wanneer invoering vertraagt en de marge tegelijk daalt. Die combinatie zou aangeven dat weerstand niet alleen publiciteit veroorzaakt, maar ook de economie van het contract aantast.

Even tussendoor: als je dit interessant vindt, dit is precies wat we dagelijks doen om jou en andere beleggers te helpen. Word nu lid en krijg 50 procent korting met de code GRAAG.

Palantir hoeft niet iedereen te overtuigen. Het moet wel genoeg gebruikers, bestuurders en toezichthouders aan boord houden om contracten daadwerkelijk te benutten en te verlengen. Bij deze koers is vertrouwen daarom geen zachte factor. Het is een van de belangrijkste inputs in de financiële rekensom.