High-NA belooft ASML meer marge maar ook meer complexiteit

Bij €1.653 aan Euronext Amsterdam betaalt de markt voor een lange groeiperiode. ASML verwacht in 2026 €43 miljard tot €45 miljard omzet en een brutomarge van 54% tot 56%. High-NA kan de systeemwaarde per fabriek verder verhogen. De financiële vraag is of die hogere verkoopprijs en latere service-omzet sneller stijgen dan de kosten van assemblage, installatie, support en een jonge toeleverketen.

High-NA lost een fysiek probleem op

Lithografie projecteert uiterst fijne patronen op een wafer. Een hogere numerieke apertuur maakt kleinere structuren mogelijk. High-NA kan op sommige lagen meerdere belichtingsstappen met bestaande EUV vervangen. Dat kan procescomplexiteit bij de klant verminderen, maar alleen wanneer throughput, beschikbaarheid, maskers, resist en opbrengst samen kloppen.

Een machine die technisch een fijner patroon maakt, is nog niet automatisch goedkoper per goede chip. Klanten vergelijken de totale kosten van de productiestap. Een zeer duur High-NA-systeem kan economisch aantrekkelijk zijn wanneer het processtappen vervangt, sneller produceert of opbrengst verbetert. Blijft de machine lang in de leercurve, dan kan bestaande Low-NA EUV met extra stappen tijdelijk beter renderen.

De module vermenigvuldigt het aantal systemen met een gekozen omzet per systeem. Dat is een eenvoudige omzetbrug, geen afleverprognose. ASML boekt omzet volgens contractuele leverings- en acceptatievoorwaarden. Een systeem kan operationeel bij de klant staan voordat alle omzet in hetzelfde kwartaal verschijnt.

Een hogere systeemprijs garandeert geen marge

High-NA bevat nieuwe optica, grotere componenten en ingewikkelde logistiek. De eerste machines worden in kleine aantallen gebouwd en vragen veel ondersteuning. Daardoor kan de brutomarge aanvankelijk lager zijn dan bij een volwassen platform. Naarmate leveranciers leren, assemblage herhaalbaar wordt en installatietijd daalt, hoort de marge te verbeteren.

De module laat zien hoeveel brutowinst uit een gekozen High-NA-omzet volgt. Zij neemt geen R&D of verkoopkosten mee. Dat onderscheid is belangrijk. ASML kan op productniveau een goede brutomarge halen en tegelijk veel blijven investeren in volgende generaties, software en productiecapaciteit.

Het sterke tegenargument tegen zorgen over de leercurve is de monopoliepositie. Geen andere leverancier verkoopt EUV-systemen voor de meest geavanceerde chips. ASML kan ontwikkelkosten over meerdere klanten verdelen en tegelijk service-inkomsten opbouwen. Klanten hebben bovendien veel geïnvesteerd in processen, mensen en infrastructuur rond het platform. Overstappen is nauwelijks een optie.

De bestaande platforms betalen de overgang

High-NA is nog niet de grootste omzetbron. Low-NA EUV, DUV, metrologie, software en Installed Base Management dragen de huidige resultaten. In het tweede kwartaal kwam de omzet uit op €9,3265 miljard, de brutomarge op 54,0% en de nettowinst op €2,9176 miljard. Voor het derde kwartaal gaf ASML een omzetband van €11 miljard tot €12 miljard en een brutomarge van 55% tot 57%.

Die bestaande basis verlaagt het financieringsrisico. ASML hoeft High-NA niet met externe emissies te bouwen. De onderneming kan ontwikkeling uit kas financieren. De keerzijde is dat marktverwachtingen de overgang al ver vooruit waarderen. Wanneer High-NA-adoptie een jaar opschuift, kan de huidige winst nog sterk zijn terwijl de multiple daalt.

Omzetherkenning maakt kwartalen grillig

Eén EUV-systeem vertegenwoordigt honderden miljoenen euro's. Levering, installatie en acceptatie kunnen rond een kwartaalgrens verschuiven. Een kwartaal met lagere systeemomzet bewijst daarom niet automatisch vraaguitval. Andersom kan een sterk kwartaal door enkele erkenningen ontstaan zonder dat de onderliggende jaarvraag even hard versnelt.

Bij High-NA wordt dat effect groter. De eerste systemen hebben intensieve samenwerking met klanten nodig. Een belegger moet daarom kijken naar systemen in het veld, kwalificatiemijlpalen, klantcapex en de ontwikkeling van service-omzet. Orders blijven nuttig, maar kunnen bij veranderde fabplanning worden verschoven.

Wat moet €1.653 waarmaken?

Met een modelwinst van ongeveer €30,30 per aandeel noteert ASML rond 55 keer winst. De omgekeerde waardering berekent welke winst per aandeel in 2029 nodig is bij een gekozen eindmultiple. Blijft de multiple zo hoog, dan is winstgroei nog steeds nodig voor een aantrekkelijk rendement. Normaliseert de multiple naar 35, dan stijgt de vereiste winst veel harder.

Een hoge waardering kan rationeel zijn bij een unieke technologie, veel orderzicht en sterke marges. Zij verhoogt de gevoeligheid voor vertraging. ASML hoeft zijn monopolie niet te verliezen om een koersdaling te krijgen. Een lagere groeiverwachting of hogere rente kan al genoeg zijn om de multiple te verkleinen.

De risico's liggen ook buiten Veldhoven

ASML is afhankelijk van gespecialiseerde leveranciers voor optica, lichtbronnen en andere onderdelen. Capaciteit kan niet snel worden verdubbeld. Een storing of kwaliteitsprobleem bij één kritieke leverancier raakt het hele systeem. De geplande uitbreiding van EUV- en immersioncapaciteit vereist daarom niet alleen fabrieksruimte, maar ook mensen en leveranciersdiscipline.

Exportregels blijven een tweede risico. Beperkingen voor China beïnvloeden DUV en service, maar de precieze vergunningen kunnen veranderen. De High-NA-casus hoeft niet direct door China te worden gedragen om geraakt te worden: minder kas uit bestaande platforms kan de overgang economisch zwaarder maken.

Een derde risico is klantconcentratie. Grote chipmakers bepalen de timing van fabinvesteringen. AI-vraag is sterk, maar klanten kunnen capex faseren wanneer stroomvoorziening, datacenters of rendement achterblijven. ASML verkoopt een noodzakelijk gereedschap, alleen niet buiten de investeringscyclus van zijn klanten.

Drie scenario's voor 2027 tot en met 2029

Het bear-scenario veronderstelt tragere High-NA-adoptie, een lagere multiple en minder winstgroei. Het middenscenario gebruikt ongeveer 10% jaarlijkse winstgroei en een stabiele waardering. Het gunstige scenario vraagt dat High-NA, Low-NA en service tegelijk versnellen en de leercurve de marge beschermt. De uitkomsten voor eind 2027, 2028 en 2029 zijn scenario's, geen koersdoelen.

De cijfers van 14 oktober moeten vooral de economische voortgang tonen. Hoe ontwikkelt de brutomarge bij de huidige productmix? Hoeveel High-NA-systemen bereikten nieuwe kwalificatiestappen? En blijft de kasstroom de forse groei-investeringen en inkoop dragen? Een technisch succes krijgt pas aandeelhouderswaarde wanneer het per systeem en per aandeel rendabel wordt.

ASML bezit een zeldzame positie aan de basis van geavanceerde chips. Bij €1.653 is dat geen geheim meer. High-NA hoeft nu niet alleen kleinere patronen te tekenen, maar ook aantonen dat iedere extra euro complexiteit uiteindelijk méér dan één euro economische waarde oplevert.

Lees ook: Onze eerdere ASML-deepdive over EUV, orders en waardering.

Feiten uit de ASML-publicatie van 15 juli 2026 en de officiële kwartaalagenda. Koerspeil €1.653 op 2 oktober aan Euronext Amsterdam. Scenario's en High-NA-systeemwaarden zijn eigen aannames in euro.