De S&P 500-ETF van iShares is goedkoop en toch duur

Een indexfonds haalt het ondernemingsrisico van één aandeel grotendeels weg. Geen enkele winstwaarschuwing bepaalt alleen de uitkomst. Daarvoor krijgt de belegger marktrisico terug. Wanneer vrijwel alle grote Amerikaanse bedrijven tegelijk duur zijn, biedt spreiding geen bescherming tegen een dalende waardering.

CSPX is de accumulerende Ierse shareclass met ISIN IE00B5BMR087. Het fonds volgt de S&P 500 fysiek, houdt ongeveer 504 posities en noteert op Euronext Amsterdam in euro. De onderliggende effecten zijn vooral in Amerikaanse dollar genoteerd. De eurokoers van de ETF verandert dat valutarisico niet.

Een lage vergoeding maakt een hoge P/E niet laag

De aantrekkingskracht van CSPX is terecht. BlackRock rekent 0,07% per jaar, de portefeuille wijkt nauwelijks af van de index en dividend wordt binnen het fonds herbelegd. Voor een lange horizon is dat operationeel efficiënt. Er hoeft geen dividend handmatig te worden herbelegd en de fondsstructuur voorkomt dat de portefeuille door transacties uit balans raakt.

Maar kosten en waardering zijn verschillende vragen. De vergoeding bepaalt hoeveel van het marktrendement in het fonds blijft. De P/E bepaalt hoeveel beleggers vandaag betalen voor iedere euro of dollar onderliggende winst. Een verschil van 0,10 procentpunt kosten is klein wanneer de marktwaardering twintig procent daalt.

Op 29 september meldde iShares een P/E van 30,29 en een koers-boekwaardeverhouding van 5,69. De hoge P/E weerspiegelt deels de kwaliteit van de grootste bedrijven. Microsoft, Nvidia, Apple, Amazon, Alphabet en Meta verdienen hoge marges, beschikken over grote kasstromen en hebben schaalvoordelen die veel ondernemingen missen. De index van vandaag is winstgevender en minder kapitaalzwak dan de index van twintig jaar geleden.

Dat argument is sterk, maar niet onbeperkt. Ook een uitzonderlijk bedrijf kan een matige belegging zijn wanneer de prijs al jaren perfecte uitvoering veronderstelt. Bij een P/E van 30,3 levert de huidige winstbasis 3,3% op. De rest van het gewenste rendement moet komen uit groei, dividend en een blijvend hoge multiple.

De concentratie maakt de winstgroei belangrijker

De S&P 500 bevat honderden ondernemingen, maar de grootste technologiebedrijven bepalen een groot deel van het rendement en de winstgroei. Dat is geen fout van de index. Marktkapitalisatiegewogen beleggen geeft automatisch meer gewicht aan bedrijven die meer waard zijn. Het gevolg is wel dat een handvol investeringscycli zwaar meetelt.

AI-uitgaven kunnen de winst van chipproducenten en cloudbedrijven verhogen. Tegelijk drukken datacenters, energie, afschrijvingen en salarissen eerst op de kasstroom van dezelfde grootste klanten. De index profiteert aan beide kanten van de keten, maar betaalt ook aan beide kanten de rekening. Wanneer AI-productiviteit later komt dan de investeringen, kan de winstgroei tijdelijk lager zijn dan de koers veronderstelt.

Lees ook: Kan Nvidia naar 400 dollar nu de chipreus de groei heeft maar de beurs de prijs bepaalt?

Een tweede tegenargument is dat de S&P 500 zijn samenstelling vernieuwt. Zwakke bedrijven verdwijnen en nieuwe winnaars komen binnen. Dat maakt de index veerkrachtig. Alleen gebeurt toetreding vaak nadat een onderneming al fors is gestegen. De index koopt kwaliteit, maar niet altijd vroeg of goedkoop.

Wat 0,07% werkelijk doet

Fondskosten van 0,07% verdienen geen dramatiek. Bij €100.000 en 7% bruto rendement scheelt het na tien jaar ongeveer €1.356 ten opzichte van een theoretisch kosteloos fonds. Dat bedrag is zichtbaar, maar veel kleiner dan het effect van één procentpunt lager marktrendement.

De vergelijking is toch nuttig omdat zij laat zien waar beleggers hun aandacht moeten leggen. Het verschil tussen een fonds van 0,07% en 0,20% is meetbaar. Het verschil tussen kopen op 30 keer winst en 24 keer winst kan jarenlang belangrijker zijn.

De accumulerende structuur betekent dat koersrendement en totaalrendement dichter bij elkaar liggen dan bij een uitkerende ETF. Het ontvangen dividend wordt in de intrinsieke waarde verwerkt. De beurskoers in euro kan daarnaast stijgen wanneer de dollar sterker wordt, zelfs als de Amerikaanse index in dollars vlak blijft. Het omgekeerde geldt bij een sterkere euro. We bekijken de waardering daarom vanuit de onderliggende winst en tonen de koersscenario’s in euro, met valuta als onzeker onderdeel van ieder pad.

Welke groei zit in €734,26?

De koers van €734,26 is de Euronext Amsterdam-notering op 1 oktober 2026 rond 13.08 uur Nederlandse tijd. Bij een onderliggende P/E van 30,29 vertegenwoordigt die koers ongeveer €24,24 aan winstbasis per participatie. Dat is een vertaalslag van de portefeuillewaardering, geen door het fonds gerapporteerde winst per aandeel.

Stel dat een belegger 8% koersrendement per jaar verlangt en de P/E eind 2029 normaliseert naar 25. De participatie moet dan ongeveer €925 waard zijn. Daarvoor is ongeveer €37,00 aan onderliggende winstbasis nodig. De vereiste groei bedraagt circa 15,2% per jaar. Dat ligt duidelijk boven de langjarige nominale winstgroei van de brede markt.

Bij een eind-P/E van 30 wordt de vereiste winstgroei veel lager. Precies daar zit het waarderingsrisico: een groot deel van een redelijke uitkomst hangt af van wat volgende beleggers in 2029 voor dezelfde winst willen betalen.

Drie koerspaden tot en met 2029

In het bearscenario vertraagt de winstgroei en daalt de waardering. Mogelijke koersen zijn €655 in 2027, €625 in 2028 en €610 in 2029. De ETF kan in dit pad nog steeds goede bedrijven bevatten. De daling komt vooral uit de prijs die de markt voor die winst betaalt.

In het middenscenario groeit de winst rond 8% per jaar en normaliseert de multiple geleidelijk. De koerspaden van €774, €828 en €888 leveren een bescheiden maar positief resultaat op. Omdat CSPX accumuleert, zitten herbelegde dividenden in de koersontwikkeling.

In het gunstige scenario verhogen AI-investeringen de productiviteit, blijft de winstgroei dubbelcijferig en blijft de waardering hoog. Mogelijke koersen zijn €842, €930 en €1.035.

De kern voor beleggers

CSPX blijft een efficiënte manier om brede Amerikaanse aandelenblootstelling te kopen. De fondsstructuur is niet het probleem. De actuele prijs is de discussie. Bij 30,3 keer winst is een gemiddeld bedrijfsjaar onvoldoende om een bovengemiddeld rendement te garanderen.

De belangrijkste variabelen zijn de winstgroei van de grootste posities, de mate waarin AI-capex omzet en kasstroom oplevert, en de toekomstige P/E. Wie periodiek koopt en tientallen jaren heeft, kan een hoge startwaardering deels uitmiddelen. Wie nu een groot bedrag ineens belegt, moet accepteren dat meerdere jaren winstgroei al in de prijs zitten.