De dollar beslist mee over de S&P 500-ETF van iShares

BlackRock rapporteerde op 30 september ongeveer $157,6 miljard fondsvermogen en 187,2 miljoen uitstaande deelbewijzen. Het fonds volgt de S&P 500 met fysieke replicatie en herbelegt ontvangen dividend. Dat laatste is belangrijk voor de rendementsvergelijking: dividend zit al in de intrinsieke waarde en mag niet nog eens boven op het koersrendement worden gezet.

De lage kosten maken CSPX geschikt als kernpositie. Zij maken het fonds niet goedkoop in waarderingstermen. De onderliggende index noteert tegen een hoge winstmultiple en wordt zwaar gedragen door een beperkt aantal grote technologiebedrijven. In een eerder stuk stond die sectorconcentratie centraal. Nu is de euro-dollaroverdracht de doorslaggevende laag: een belegger koopt Amerikaanse bedrijfswinsten én een valutapositie.

De handelsvaluta verandert de belegging niet

Een ETF kan in meerdere valuta en op verschillende beurzen worden verhandeld. Dat gaat over de manier waarop koper en verkoper afrekenen. De economische blootstelling komt uit de activa in het fonds. CSPX bezit Amerikaanse aandelen waarvan omzet, winst, kasstroom en beurskoers vooral in dollars worden gemeten. De Amsterdamse marketmaker vertaalt die dollarwaarde voortdurend naar euro.

Stijgt de S&P 500 met 10 procent in dollars en verzwakt de dollar 10 procent tegenover de euro, dan blijft geen nul exact over. De effecten vermenigvuldigen: 1,10 maal 0,90 is 0,99. Het eurorendement is dan ongeveer min 1 procent. Bij een sterkere dollar werkt dezelfde rekensom in het voordeel van de Nederlandse belegger.

Dit risico is niet per definitie slecht. Valuta kan diversificatie bieden en over langere perioden beide kanten op bewegen. Het wordt wel gevaarlijk wanneer een belegger een euro-notering verwart met een euro-afdekking. CSPX is ongehedged. Wie valuta wil afdekken, heeft een andere shareclass of een aparte hedge nodig, met eigen kosten en trackingverschillen.

De basisvaluta van het fonds is USD. De accumulating shareclass houdt dividend in het fonds en koopt daar indirect extra onderliggende waarde voor terug. Daardoor ontstaat een zuivere totaalrendementslijn vóór Nederlandse belastingen en transactiekosten. Voor een vergelijking met een uitkerende ETF moeten de ontvangen dividenden bij die andere ETF wel worden herbelegd.

0,07 procent is klein, de multiple niet

De jaarlijkse TER van 0,07 procent kost bij €100.000 ongeveer €70 in het eerste jaar. Over drie jaar is dat zonder samengestelde effecten circa 0,21 procent. Dat is bijna ruis vergeleken met een verandering van de waardering. Wanneer de indexmultiple bijvoorbeeld van ruim 30 naar 25 keer winst zakt, bedraagt de daling in de waarderingsfactor ongeveer 18 procent. Jaren winstgroei kunnen dan nodig zijn om alleen die krimp te compenseren.

Dit betekent niet dat de S&P 500 onmiddellijk moet dalen. Grote Amerikaanse ondernemingen combineren sterke marges, schaal, terugkerende omzet en toegang tot kapitaal. De index vervangt verliezers en laat winnaars zwaarder wegen. Dat mechanisme heeft historisch waarde gecreëerd. De huidige prijs vraagt alleen dat een groot deel van die kwaliteit blijft groeien.

Een indexbelegger hoeft niet ieder bedrijf afzonderlijk te voorspellen. Wel moet hij begrijpen welke gezamenlijke aanname in de prijs zit. Hoge marges kunnen normaliseren, investeringen in AI kunnen de vrije kasstroom tijdelijk drukken en hogere obligatierentes kunnen de multiple verlagen. Tegelijk kunnen productiviteitsgroei en nieuwe markten de winst sneller laten oplopen. De ETF is breed genoeg om bedrijfsselectie te verminderen, niet om waarderingsrisico te verwijderen.

Wat een dalende dollar doet

Valuta beïnvloedt niet alleen de dagelijkse koers. Zij kan ook de perceptie van prestaties veranderen. Een Amerikaanse belegger ziet het dollarresultaat van de S&P 500. Een Nederlandse belegger ziet dat resultaat na omzetting. Daardoor kunnen twee beleggers in exact dezelfde ondernemingen een ander rendement rapporteren.

De dollar wordt gedreven door renteverschillen, economische groei, risicobereidheid en kapitaalstromen. Geen van die factoren is eenvoudig drie jaar vooruit te voorspellen. Daarom hoort valuta in scenario’s als aparte factor, niet verstopt in de verwachte koers. Wie voor de basisberekening een cumulatieve daling van 5 procent gebruikt, kan daarnaast zien wat een stijging of een daling van 20 procent doet.

Lees ook: Onze analyse van ASML op recordhoogte

Wat vraagt €732,79?

Het omgekeerde model begint niet bij een koersdoel, maar bij de huidige prijs. Stel dat een belegger vanaf €732,79 jaarlijks 8 procent in euro wil verdienen. Over drie jaar moet de waarde dan ongeveer 26 procent hoger liggen. Als de dollar in die periode 5 procent verzwakt en de indexmultiple daalt van 30,5 naar 25, vraagt dat ongeveer 15 procent jaarlijkse winstgroei van de onderliggende portefeuille.

Dat percentage is gevoelig voor de gekozen multiple. Blijft de waardering gelijk, dan daalt de vereiste winstgroei sterk. Wordt de dollar sterker, dan krijgt de eurobelegger steun. Het model maakt zichtbaar waarom een goedkope ETF niet hetzelfde is als een goedkope portefeuille. Productkosten en waarderingsprijs zijn twee verschillende dingen.

De grootste fout zou zijn om de volledige recente winstgroei van de technologiebedrijven eindeloos door te trekken en tegelijk de huidige hoge multiple als vast gegeven te behandelen. Dat telt optimisme dubbel. Een conservatiever model laat winst groeien, maar gebruikt een lagere eindmultiple. Een gunstig model mag een hogere groei en een hogere multiple combineren, zolang duidelijk is dat beide moeten uitkomen.

Drie koerspaden tot en met 2029

Het bearpad veronderstelt matige winstgroei, multiplekrimp en een tegenwerkende dollar. De mogelijke eurokoersen zijn €665 eind 2027, €625 eind 2028 en €598 eind 2029. Het middenpad veronderstelt redelijke winstgroei, gedeeltelijke normalisatie van de waardering en een beperkt valuta-effect. Dan ontstaan €780, €836 en €895.

Het gunstige pad vraagt aanhoudend sterke winstgroei bij de grootste ondernemingen, een hoge waardering en geen grote dollartegenwind. De mogelijke koersen zijn €838, €955 en €1.085. De bandbreedte wordt breed omdat winst, multiple en valuta over drie jaar op elkaar stapelen.

Deze scenario’s starten bij de Amsterdamse slotkoers van 30 september 2026. Zij tonen koersrendement. Omdat CSPX dividend herbelegt, zit het onderliggende dividend al in de ontwikkeling van de fondswaarde. Transactiekosten, belastingen en persoonlijke valutakosten zijn niet opgenomen.

Wat de ETF wel en niet oplost

CSPX lost drie praktische problemen goed op. Het fonds spreidt over honderden bedrijven, herbelegt dividend automatisch en houdt de fondskosten zeer laag. De grote omvang en fysieke replicatie ondersteunen de verhandelbaarheid en transparantie. Voor veel beleggers is dat een degelijk fundament.

Het fonds lost geen concentratie in economische drijfveren op. De grootste ondernemingen delen blootstelling aan AI-investeringen, digitale advertentie, cloudvraag en de bereidheid van de markt om hoge multiples te betalen. Ook lost een euro-notering het dollarrisico niet op. Die twee zaken kunnen tegelijk optreden: technologie-aandelen dalen en de dollar verzwakt.

Het sterkste tegenargument is dat de Amerikaanse markt al decennia bedrijven voortbrengt die sneller groeien dan de brede economie. Een dure index kan door winstgroei in zijn waardering groeien. Bovendien biedt een zwakkere dollar Amerikaanse multinationals steun bij de vertaling van buitenlandse omzet. Dat voordeel op bedrijfsniveau en het nadeel voor de eurobelegger zijn niet hetzelfde, maar kunnen elkaar gedeeltelijk dempen.

Even tussendoor: als je dit interessant vindt, dit is precies wat we dagelijks doen om jou en andere beleggers te helpen. Word nu lid en krijg 50 procent korting met de code INSIDER.

Conclusie

CSPX blijft een uitstekend ontworpen fonds. De kernvraag zit niet in de verpakking, maar in wat erin zit en in welke valuta het rendement wordt ontvangen. Op €732,79 vraagt de combinatie van hoge onderliggende waardering en ongehedgede dollar om stevige winstgroei.

Wie CSPX koopt, hoeft geen valutavoorspelling te doen. Hij moet wel accepteren dat EUR/USD het resultaat jaren kan versnellen of afremmen. De lage TER geeft weinig reden tot zorg. De winstmultiple en de dollar verdienen veel meer aandacht.

Foto: World Economic Forum / Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0), archiefbeeld.