30 keer de winst laat de S&P 500-ETF weinig ruimte

Een brede index-ETF voelt vaak als de eenvoudige keuze. Met één transactie bezit de belegger honderden ondernemingen en hoeft niemand afzonderlijke winnaars te kiezen. Bij iShares Core S&P 500 UCITS ETF, ticker CSPX op Euronext Amsterdam, klopt dat operationeel. De shareclass heeft ISIN IE00B5BMR087, is in Ierland gevestigd, houdt de aandelen fysiek aan en herbelegt de ontvangen dividenden.

Breed bezit betekent alleen niet automatisch een lage waardering. Volgens de officiële fondspagina van BlackRock telde het fonds op 1 oktober 505 posities en noteerde de portefeuille tegen 30,16 keer winst. De koers van €737,59 op 2 oktober weerspiegelt dus niet alleen sterke ondernemingen, maar ook hoge verwachtingen.

Een winstopbrengst van 3,3 procent

De omgekeerde koers-winstverhouding heet de winstopbrengst. Bij 30,16 keer winst is die 3,32%. Dat is geen voorspeld jaarlijks rendement. Het is de actuele winst van de onderliggende bedrijven gedeeld door hun gezamenlijke beurswaarde. Een deel wordt uitgekeerd, een deel wordt herbelegd en een deel kan tijdelijk of cyclisch zijn.

Toch is het een bruikbare start. Een lage winstopbrengst geeft weinig bescherming als de winstgroei vertraagt. De ondernemingen moeten hun winst per aandeel jarenlang verhogen om een aantrekkelijk rendement te leveren, zeker als de markt later minder dan 30 keer winst wil betalen.

Bij de koers van €737,59 vertegenwoordigt iedere ETF-eenheid ongeveer €24,46 aan onderliggende winst, gemeten met de door BlackRock gemelde portefeuille-K/W. Dat is een vertaling van de indexwaardering en geen echte boekhoudkundige winst van het fonds. Het maakt de reverse valuation wel concreet.

Technologie weegt zwaar in het winstverhaal

Op 1 oktober bestond 39,86% van CSPX uit informatietechnologie. Daar komen grote communicatie- en consumententechnologiebedrijven nog bij. De hoge indexwaardering is daardoor sterk verbonden met de winstgroei van een relatief kleine groep zeer grote ondernemingen.

Die bedrijven hebben echte voordelen. Ze bezitten cloudplatforms, chiptechnologie, sterke consumentennetwerken en veel kas. Hun marges zijn hoger dan gemiddeld en kunstmatige intelligentie kan nieuwe omzet openen. Een hogere multiple kan dus rationeel zijn. Het gevaar ontstaat wanneer beleggers hoge groei én een ongewijzigd hoge multiple tegelijk als normaal behandelen.

De rekenmodule laat zien hoe gevoelig het geheel is. Als technologie 14% winstgroei levert en de rest 6%, komt de gewogen groei rond 9,2% uit. Dat is sterk. Maar dit is geen garantie dat de winst per aandeel van de hele index even snel stijgt. Sectorgewichten veranderen, kapitaalintensieve investeringen kunnen marges drukken en een recessie raakt cyclische bedrijven.

Het beste tegenargument is historisch eenvoudig: sterke Amerikaanse ondernemingen hebben hun hoge waardering vaak waargemaakt. De index vernieuwt zichzelf, laat verliezers zakken en geeft winnaars automatisch een groter gewicht. Daardoor hoeft de belegger niet vooraf te weten welk bedrijf de volgende groeimotor wordt. Dat mechanisme is waardevol, maar het voorkomt geen jaren met dalende multiples.

Kosten zijn niet het probleem

De jaarlijkse fondskosten van 0,07% zijn laag. Op €10.000 is dat ongeveer €7 per jaar, voordat handelskosten en eventuele belastingen worden meegerekend. De afwijking tussen ETF en index zal daarom vooral ontstaan door kleine uitvoeringsverschillen, bronbelasting, effectenuitlening en marktprijs tegenover intrinsieke waarde.

BlackRock meldde op 2 oktober $155,97 miljard nettovermogen voor deze shareclass en $159,09 miljard voor het fonds. De omvang maakt de structuur groot en goed verhandelbaar. De belangrijke risico's zitten niet bij de beheerder, maar in de onderliggende waardering, de dollar en de winstontwikkeling.

Omdat CSPX accumulerend is, worden dividenden in het fonds herbelegd. Het koersrendement van de shareclass omvat daardoor op lange termijn vrijwel het totale fondsrendement, afgezien van kosten en kleine trackingverschillen. Dat verschilt van een uitkerende ETF, waar het dividend apart op de rekening verschijnt.

Wat moet de index verdienen?

De huidige koers kan worden teruggerekend naar een vereiste winst per ETF-eenheid. Bij een multiple van 25 keer in 2029 is €29,50 winst nodig om €737,59 te dragen. Vanaf €24,46 vraagt dat ongeveer 6,5% groei per jaar. Dat klinkt haalbaar. Het levert alleen nog geen positief koersrendement op, want de hogere winst compenseert in dit voorbeeld slechts de daling van 30,16 naar 25 keer winst.

Voor een rendement boven nul moet de winst sneller stijgen, de multiple hoger eindigen of de dollar helpen. Een belegger in de Amsterdamse eurolijn bezit nog steeds Amerikaanse ondernemingen die hoofdzakelijk in dollars worden gewaardeerd. De handelsvaluta verandert dat economische valutarisico niet.

De driejaarsmodule gebruikt de onderliggende winst, een groeipad en een geleidelijke overgang naar een nieuwe multiple. Bij CSPX staat aandeleninkoop niet als afzonderlijke bonus bovenop de winstgroei. Inkoop bij de bedrijven werkt al door in de winst per aandeel van de index. Zo wordt dubbeltelling vermeden.

Drie scenario's voor 2027 tot en met 2029

In het bearscenario groeit de winst nauwelijks en zakt de waardering richting een normaler niveau. Dan kan een brede en winstgevende index toch stevig dalen. In het middenscenario groeit de winst rond 9% per jaar en eindigt de multiple op 25. Dat geeft een gematigder rendement dan de recente beursjaren. Het gunstige scenario combineert zeer sterke winstgroei met een waardering die hoog blijft.

Valuta kan elk pad versterken of afzwakken. Een sterkere dollar maakt dezelfde Amerikaanse portefeuille in euro's meer waard, terwijl een sterkere euro het omgekeerde doet. De koersscenario's isoleren vooral winst en multiple. Wie zijn rendement in euro's beoordeelt, moet daar dus een eigen valutaband omheen zetten.

De kern voor beleggers

CSPX is een goedkoop, efficiënt en transparant instrument. Het fonds doet precies wat het belooft. De relevante vraag is niet of de ETF goed is, maar of de onderliggende S&P 500 tegen 30 keer winst voldoende toekomstige winstgroei biedt.

Een lange horizon helpt, omdat winstgroei tijd krijgt om een hoge aankoopmultiple in te halen. Toch verdwijnt waarderingsrisico niet door spreiding alleen. Op €737,59 is CSPX aantrekkelijk voor wie gelooft dat de grootste Amerikaanse bedrijven hun bovengemiddelde groei vasthouden en een tijdelijke multiplekrimp kan verdragen.

Lees ook: Verwar valutawinst niet met bedrijfswinst in je S&P 500-ETF