Tel de namen in VanEcks chip-ETF niet als spreiding

Een halfgeleider-ETF oogt breed. De portefeuille bevat ondernemingen die chips ontwerpen, produceren, testen en de machines leveren waarmee nieuwe fabrieken worden gebouwd. Toch verkoopt een groot deel van die keten uiteindelijk aan dezelfde groep klanten: hyperscalers, elektronicafabrikanten, autofabrikanten en datacenters. Wanneer hun investeringsbudget stijgt, profiteren meerdere holdings tegelijk. Wanneer het budget daalt, kan dezelfde samenhang in de andere richting werken.

Dat maakt SMH anders dan een brede wereld-ETF. De spreiding is vooral binnen één sector en één economische keten. Nvidia kan groeien door meer accelerators te verkopen, TSMC produceert die chips en ASML levert een cruciale machine voor geavanceerde productie. Het zijn verschillende bedrijven, maar de winstverwachtingen rusten deels op dezelfde eindvraag.

De verborgen dubbele blootstelling

Beleggers kijken vaak naar de grootste positie en noemen dat het concentratierisico. De echte concentratie is breder. Een daling van AI-capex raakt niet alleen een chipontwerper. Minder nieuwe chips betekent na verloop van tijd ook minder vraag naar wafercapaciteit, geavanceerde verpakking, geheugen en productiemachines. De timing verschilt, maar de cyclus is verwant.

De eerste interactieve module verdeelt de portefeuille daarom functioneel. Chipontwerpers, foundries en apparatuurmakers vormen samen de directe AI-keten. De exacte gewichten veranderen met koersen en indexherwegingen. De module is een gevoeligheidsanalyse, geen live portefeuilleweergave.

Deze ketenconcentratie is niet alleen een risico. Zij is ook de reden dat de ETF zo sterk kan profiteren wanneer een nieuwe technologie breed wordt uitgerold. Een datacenter heeft accelerators, geheugen, netwerkchips en geavanceerde productie nodig. Eén investeringsgolf kan zo op meerdere plaatsen winst opleveren.

Het probleem ontstaat wanneer beleggers diezelfde groei in elke schakel afzonderlijk kapitaliseren. Een hogere omzetverwachting voor Nvidia kan tegelijk leiden tot hogere verwachtingen voor TSMC en apparatuurmakers. Als de totale AI-vraag later tegenvalt, worden meerdere winstmodellen tegelijk verlaagd. Spreiding over twintig of vijfentwintig namen dempt dan minder dan de namenlijst suggereert.

Lees ook: kan Nvidia naar 400 dollar nu de chipreus de groei heeft maar de beurs de prijs bepaalt?

AI groeit niet los van de rest

De chipmarkt bestaat bovendien niet alleen uit AI. Smartphones, pc's, auto's, industriële systemen en consumentenelektronica blijven belangrijk. De ene eindmarkt kan groeien terwijl een andere krimpt. Daardoor kan een portefeuille met 18% groei in AI-gerelateerde omzet toch maar ongeveer 9% gewogen groei halen wanneer oudere chipmarkten stagneren.

Die mix helpt om de cyclus te begrijpen. AI kan een daling bij pc's opvangen, maar alleen wanneer het AI-gevoelige deel groot genoeg is. Andersom kan herstel in geheugen of auto's een zwakker jaar voor hyperscaler-investeringen verzachten. De index bevat dus wel degelijk interne diversificatie, alleen is die niet volledig onafhankelijk.

Geografie voegt een tweede laag toe. Een groot deel van geavanceerde productie staat in Taiwan, terwijl cruciale apparatuur uit Nederland, de Verenigde Staten en Japan komt. Exportregels, geopolitieke spanning en vergunningen kunnen daardoor de hele keten raken. Een verbod op een specifieke chip kan de omzet van een ontwerper raken en tegelijk de geplande capaciteitsuitbreiding van een foundry beïnvloeden.

De sterke tegenwerping is dat strategische schaarste juist prijszettingsmacht geeft. TSMC, ASML en enkele ontwerpers bezitten technologie die moeilijk te vervangen is. Klanten kunnen orders uitstellen, maar niet eenvoudig naar een gelijkwaardig alternatief overstappen. Dat ondersteunt marges en kan een hogere waardering rechtvaardigen. Toch blijft zelfs een uitzonderlijk bedrijf gevoelig voor de prijs die al in het aandeel zit.

Wat moet €105,53 waarmaken?

Voor een ETF gebruiken we een look-throughwaardering: de gemiddelde winst en waardering van de onderliggende portefeuille. Stel dat de portefeuille ongeveer 28 keer de winst kost. Bij een gewenst rendement van 8% en een daling naar 24 keer de winst in 2029 is ongeveer 14% jaarlijkse winstgroei nodig. Dat is stevig, omdat de multiplekrimp een deel van de operationele groei opeet.

Blijft de waardering op 28 keer staan, dan ligt de vereiste winstgroei dichter bij het gewenste rendement. Stijgt de multiple, dan kan een lagere winstgroei volstaan. Maar rekenen op een hogere multiple is geen operationele these. Het betekent vooral dat een volgende belegger nog meer voor dezelfde euro winst wil betalen.

De fondskosten van 0,35% zijn klein tegenover de dagelijkse koersbewegingen, maar zeker. Over meerdere jaren verminderen ze de fondswaarde. Valuta telt ook mee. De notering in euro dekt de dollar en andere onderliggende valuta niet af. Een sterkere euro kan het rendement van Amerikaanse holdings voor een eurobelegger drukken.

Drie mogelijke koerspaden

De scenario's nemen €105,53 als vertrekpunt en tonen mogelijke koersen aan het einde van 2027, 2028 en 2029. In het bearscenario vertraagt AI-capex, daalt de winstverwachting in meerdere schakels en krimpt de waardering. Het middenscenario rekent na normalisatie op hoog-enkelcijferige winstgroei. In het gunstige scenario verbreedt AI-vraag naar geheugen, netwerk en apparatuur.

De ETF blijft een efficiënte manier om niet één winnaar te hoeven kiezen. Dat is een reëel voordeel: een belegger hoeft niet precies te voorspellen welke ontwerper, foundry of machinebouwer het grootste deel van de winst pakt. De prijs voor die eenvoud is dat dezelfde cyclus op meerdere plaatsen terugkomt.

Wie SMH koopt, spreidt dus vooral over ondernemingen, niet over economische oorzaken. Bij €105,53 moet de portefeuille tegelijk groei leveren en een hoge waardering verdedigen. Zolang AI-investeringen breed doorgaan, kan dat. Zodra klanten hun budgetten vertragen, blijkt hoeveel van de vermeende spreiding eigenlijk één grote positie in dezelfde keten was.