Is de chip-ETF van VanEck na deze sprint te duur?

De portefeuille spreidt over chipontwerpers, foundries, geheugenproducenten en apparatuurmakers, maar blijft gevoelig voor dezelfde AI-investeringscyclus. Ons middenscenario veronderstelt lage dubbelcijferige winstgroei en een geleidelijke normalisatie van de waardering. In het bearscenario groeit de winst nog steeds, maar daalt de multiple sneller.

Een ETF kan goed gespreid zijn over ondernemingen en toch één economisch thema bevatten. Bij SMH is dat thema de wereldwijde vraag naar halfgeleiders. Nvidia verkoopt versnellers, TSMC produceert geavanceerde chips, ASML levert lithografiemachines en geheugenmakers profiteren van meer dataverkeer. Hun verdienmodellen verschillen, maar veel groei komt nu uit dezelfde bron: recordinvesteringen in AI-datacenters.

Een sterk jaar maakt de lat hoger

Volgens de officiële factsheet bedroeg het rendement sinds begin 2026 eind september 85,31%, tegenover 85,75% voor de index. Op 7 oktober was de NAV verder gestegen en meldde VanEck een rendement sinds jaarbegin van 89,51%. Dat verschil met de index is klein genoeg om de tracking overtuigend te noemen, maar de absolute sprong is uitzonderlijk.

Na zo'n stijging kan een bedrijf uitstekend blijven presteren terwijl het aandeel toch daalt. Dat gebeurt wanneer de winstgroei lager uitvalt dan de beurs al heeft ingeprijsd. De interactieve rekensom maakt dat zichtbaar.

Bij 18% jaarlijkse winstgroei en een eindwaardering van 25 keer de winst stijgt de eenvoudige waarderingsindex in drie jaar naar ongeveer 164. Dat klinkt aantrekkelijk, maar alleen als de huidige startmultiple eveneens rond 25 ligt en de winstbasis vergelijkbaar is. Ligt de feitelijke waardering hoger, dan moet de winst sneller groeien of accepteert de belegger een lagere opbrengst.

De keten is wereldwijd, de knooppunten zijn geconcentreerd

De factsheet noemt Taiwan voor 9,98%, Nederland voor 8,94% en Zuid-Korea voor 8,83% van het fonds. Samen is dat bijna 28%. De Verenigde Staten wegen veel zwaarder, maar de productieketen kan niet zonder deze drie knooppunten. Taiwan domineert geavanceerde foundrycapaciteit, Nederland cruciale lithografie en Korea een groot deel van het geheugensegment.

Dat levert een ongemakkelijke combinatie op. Bedrijfsspreiding verlaagt het risico van één mislukte chiparchitectuur, maar geopolitiek en exportregels raken meerdere posities tegelijk. Een handelsbeperking op geavanceerde machines kan apparatuurmakers direct treffen en foundries of chipontwerpers later via capaciteit en klantvraag.

TSMC liet in het tweede kwartaal zien waarom de markt enthousiast is. De omzet groeide met 36% naar ongeveer $40,2 miljard, de nettowinst met 77,4% en de brutomarge bereikte 67,7%. Geavanceerde nodes waren goed voor 77% van de waferomzet. Het bedrijf verwachtte voor heel 2026 meer dan 40% groei. Dat is concreet bewijs van echte vraag, niet alleen van plannen.

In onze uitleg over concentratie in VanEcks chip-ETF staat waarom een beperkt aantal grote posities de uitkomst blijft bepalen. De analyse van de euro-notering en dollarblootstelling laat zien waarom de handelsvaluta niet hetzelfde is als het economische valutarisico.

Wat moet $116,96 waarmaken?

De ETF noteert in meerdere valuta en op meerdere beurzen. Hier gebruiken we de officiële NAV in dollars van 7 oktober, omdat die direct door VanEck is gepubliceerd. Wie via een euro-notering koopt, ziet daarnaast het effect van de EUR/USD-koers.

Bij een gewenst koersrendement van 8% en een eindwaardering van 28 keer de onderliggende winst moet het winstvermogen per ETF-aandeel in 2029 richting $5,26 groeien. Dat is geen door VanEck gerapporteerde winst per fondsdeel, maar een omgekeerde waarderingsmaatstaf.

De jaarlijkse kosten van 0,35% lijken klein naast een koersstijging van bijna 90%. Over een volledige cyclus tellen ze wel. Bovendien zijn transactiekosten, spread en dividendbelasting niet in de TER opgenomen. De ETF keert dividend uit, waardoor koersrendement en totaalrendement van elkaar verschillen.

De sterkste tegenwerping is dat AI-capex nog jaren kan groeien. Cloudbedrijven hebben grote achterstanden, landen bouwen eigen rekencapaciteit en inference vraagt na de training blijvend chips. Dat kan de winstcyclus langer maken dan eerdere pc- en smartphonecycli. Toch blijft de sector cyclisch. Capaciteit die nu schaars is, kan later ruim worden, terwijl klanten efficiëntere modellen ontwikkelen.

Drie scenario's tot en met 2029

Het bearscenario combineert aanhoudende winstgroei met een scherpe multiplekrimp. Het middenscenario veronderstelt lage dubbelcijferige winstgroei en geleidelijke normalisatie. Het gunstige scenario vraagt dat vraag naar foundry, geheugen en apparatuur tegelijk sterk blijft.

De koersen zijn scenario's in dollars en bevatten geen afzonderlijke dividendopbrengst. Voor een eurobelegger kan valuta de uitkomst versterken of verzwakken. De kern is dat na een uitzonderlijk sterk jaar niet alleen de richting van de winst telt, maar ook de snelheid.

De afweging

SMH biedt efficiënte toegang tot een moeilijk zelf samen te stellen chipketen. De ETF vermijdt het specifieke risico van één aandeel, maar niet de waarderings- en investeringscyclus. De huidige NAV vraagt dat meerdere onderdelen van de keten nog jaren bovengemiddeld groeien.

Dat kan gebeuren. De bewijslast ligt alleen hoger naarmate de koers verder vooruitloopt. Voor nieuwe kopers is de belangrijkste vraag daarom niet of halfgeleiders belangrijk blijven. Dat staat nauwelijks ter discussie. De vraag is hoeveel van die groei al in $116,96 zit.