Drie jonge quantumspelers zetten de toon bij VanEcks quantum-ETF

De ETF bezit 31 aandelen. Dat klinkt breed, maar IonQ, D-Wave Quantum en Rigetti vormden samen ongeveer 22,4% van de portefeuille. Deze bedrijven hebben veel technologisch potentieel, maar nog weinig winst en hoge waarderingen. De gevestigde holdings in halfgeleiders, ontwerpsoftware en industriële technologie geven stabiliteit, alleen halen zij het specifieke quantumrisico niet weg.

Eén thema, verschillende economieën

Quantum computing is geen enkel product. IonQ bouwt systemen met gevangen ionen, D-Wave richt zich sterk op quantum annealing en Rigetti gebruikt superconducting circuits. Daarnaast bezit QUTM bedrijven die chips, ontwerpsoftware, cryogene apparatuur of industriële kennis leveren. Sommige holdings verdienen hun geld nu vooral buiten quantum.

Dat verschil is belangrijk voor de waardering. Een winstgevend concern kan quantumonderzoek financieren uit bestaande kasstromen. Een jonge pure-play moet vaak nieuwe aandelen uitgeven als commerciële omzet later komt dan verwacht. Verwatering betekent dat dezelfde onderneming over meer aandelen wordt verdeeld. Zelfs als de bedrijfswaarde stijgt, kan de waarde per aandeel achterblijven.

In onze vergelijking van IonQ, D-Wave, Rigetti en Quantum Computing Inc. staat waarom qubits, omzet, cashburn en technologie niet op één hoop mogen worden gegooid. QUTM lost dat analyseprobleem niet op. Het fonds bundelt de verschillende bedrijven en laat de indexregels bepalen hoeveel gewicht ieder krijgt.

Met 22,44% in de drie jonge spelers kan een sterke beursdag bij die aandelen de ETF zichtbaar optillen. Het omgekeerde geldt ook. De resterende portefeuille is breder, maar sommige grote technologiebedrijven reageren op dezelfde rente- en AI-sentimentfactoren. Het werkelijke diversificatievoordeel is daarom kleiner dan het aantal namen doet vermoeden.

De indexmethode bepaalt wat quantum heet

Een thematische ETF begint met definities. De indexaanbieder bepaalt welke omzet, patenten, producten of beschrijvingen voldoende quantumrelevant zijn. Daarna volgen regels voor liquiditeit, marktkapitalisatie, maximale gewichten en herbalancering. Die regels beschermen tegen één extreem groot gewicht, maar kunnen ook hoog kopen na een koerssprong en laag verkopen na een daling.

Beleggers moeten daarom verder kijken dan de productnaam. Een aandeel kan in QUTM zitten omdat het essentiële technologie levert, terwijl quantum slechts een klein deel van de totale omzet vormt. Dat verlaagt het ondernemingsrisico, maar maakt de thematische blootstelling minder zuiver. Andersom geven pure-plays meer directe blootstelling, met veel grotere financieringsrisico's.

De ETF is accumulerend. Ontvangen dividenden worden in het fonds herbelegd en niet als cash uitgekeerd. Omdat veel pure quantumspelers geen dividend betalen, komt het inkomen vooral van gevestigde holdings. Het verschil tussen koersrendement en totaalrendement blijft bestaan, maar zit in de nettovermogenswaarde verwerkt.

Kosten zijn zichtbaar, waarderingsrisico niet

De 0,55% jaarlijkse fondskosten zijn hoger dan bij een brede indextracker. Voor een gespecialiseerde portefeuille is dat niet ongebruikelijk. Over een lange periode loopt het effect wel op, vooral wanneer het bruto rendement laag is.

Bij 8% bruto rendement en 0,55% kosten groeit €100 in tien jaar naar ongeveer €205, exclusief belasting en trackingverschil. Zonder fondskosten zou dat circa €216 zijn. De vergoeding kost in dit voorbeeld dus ongeveer €11 eindwaarde. Dat is relevant, maar een koersdaling van een grote pure-play kan in één dag een groter effect hebben.

De handelslijn noteert in euro op Xetra, terwijl de shareclass dollar als basisvaluta heeft. Dat is geen valuta-afdekking. Een sterkere euro kan het rendement in euro drukken en een zwakkere euro kan helpen. Bovendien verdient ieder onderliggend bedrijf in verschillende valuta en markten. De muntblootstelling is daardoor breder dan alleen de naam van de handelslijn.

Wat moet €26,115 waarmaken?

Voor een mandje met verlieslatende bedrijven werkt een gewone koers-winstverhouding slecht. Toch kan een reverse valuation helpen als controle. De module gebruikt een genormaliseerde mandjewinst per participatie in 2029. Dat is geen huidige winst, maar de winst die de volledige portefeuille dan zou moeten ondersteunen.

Bij een eindwaardering van 25 keer winst en 8% gewenst jaarlijks koersrendement is in 2029 ongeveer €1,32 genormaliseerde winst per participatie nodig. De uitkomst is gevoelig voor de multiple. Een hogere multiple verlaagt de vereiste winst, maar veronderstelt dat beleggers het thema ook over drie jaar nog een premie geven.

Dit model verbergt verschillen tussen holdings. Gevestigde bedrijven kunnen nu al winst bijdragen, terwijl jonge ontwikkelaars mogelijk nog verlies maken. De echte vraag is hoeveel van de portefeuillegroei uit operationele vooruitgang komt en hoeveel uit stijgende waarderingen. Bij verlieslatende holdings moeten financiering en verwatering expliciet worden meegenomen. Positieve winst mag niet worden verondersteld alleen omdat de ETF als geheel een koers heeft.

Onze analyse van softwarebedrijven die door AI onder druk zouden staan biedt een nuttige vergelijking. Nieuwe technologie verandert niet automatisch in snelle omzet. Pilots, integratie, klantbudgetten en productiegebruik bepalen wanneer een belofte commercieel wordt.

De belangrijkste bewijzen moeten nog komen

Voor de jonge quantumspelers telt meer dan het aantal qubits. Foutcorrectie, bruikbare algoritmen, systeemstabiliteit en klantgebruik zijn minstens zo belangrijk. Een productdemo bewijst dat een techniek werkt in een gecontroleerde omgeving. Betalende vraag bewijst dat een klant voldoende economisch voordeel ziet om budget vrij te maken.

Overheidscontracten en onderzoekssamenwerkingen kunnen kennis en omzet opleveren, maar contractwaarde is niet hetzelfde als erkende omzet. Mijlpalen, looptijd en kosten bepalen hoeveel kas uiteindelijk resteert. Voor de gevestigde holdings is de vraag juist of quantum groot genoeg wordt om merkbaar te zijn naast hun andere activiteiten.

Drie scenario’s voor 2027 tot en met 2029

De commerciële adoptie en financieringsbehoefte van de jonge holdings leveren drie sterk uiteenlopende koerspaden op.

Het bearscenario gaat uit van uitgestelde commerciële doorbraken, lagere waarderingen en extra kapitaalrondes bij jonge holdings. Het middenpad veronderstelt gestage technologische vooruitgang, terwijl winstgevende technologiebedrijven de cashburners gedeeltelijk compenseren. In het gunstige scenario versnelt betaalde quantumvraag breed en behouden de marktleiders toegang tot kapitaal.

De mogelijke jaareindekoersen voor 2027, 2028 en 2029 zijn scenario's in euro, geen koersdoelen en geen consensus. De peildatum is 5 oktober 2026. Herbelegde dividenden zitten in de fondswaarde. De uitkomsten kunnen sterk afwijken door EUR/USD, herbalancering en wijzigende indexsamenstelling.

QUTM biedt een praktische manier om niet één technologie of bedrijf te hoeven kiezen. Die spreiding is echt, maar heeft grenzen. Ruim een vijfde van het fonds zit in drie jonge ondernemingen waarvan de waardering vooral op toekomstige vraag rust. Bij €26,115 koopt een belegger daarom niet alleen 31 aandelen, maar ook één grote aanname: dat quantum binnen enkele jaren van laboratorium en pilot naar betekenisvolle, winstgevende toepassing beweegt.