De iShares Core S&P 500 UCITS ETF spreidt over 504 aandelen terwijl de winstgroei buiten de grootste tien moet bepalen of ruim dertig keer de winst verdiend is

In het kort

CSPX bezat op 24 september 504 aandelen en noteerde volgens iShares op 30,41 keer de onderliggende winst. Dat is breed gespreid in namen, maar niet automatisch in winstbronnen. De huidige koers vraagt dat ook de bedrijven buiten de grootste tien hun winst laten groeien.

CSPX is de iShares Core S&P 500 UCITS ETF USD (Acc), met ISIN IE00B5BMR087. De hier gebruikte beurslijn noteert in euro op Euronext Amsterdam, is accumulerend en niet naar de euro afgedekt. De koers sloot vrijdag 25 september op €708,58. De bedrijven in het fonds verdienen vooral dollars; de euro-notering verandert dat economische valutarisico niet.

BlackRock meldde voor 24 september 504 posities en een portefeuillekoers-winstverhouding van 30,41. Dat cijfer is een momentopname en de definitie van onderliggende winst kan afwijken van andere databronnen. Toch is de orde van grootte duidelijk: beleggers betalen ruim dertig jaar huidige winst wanneer die winst niet groeit. Dividend en toekomstige groei verkorten die terugverdientijd, multiplekrimp verlengt hem.

Breed bezit kan smal renderen

Een S&P 500-fonds voorkomt het specifieke risico van één onderneming. Het voorkomt niet dat een kleine groep ondernemingen een groot deel van het rendement bepaalt. Eind augustus woog de grootste tien ongeveer 37,75%. Hun winstgroei, waardering en kapitaaluitgaven hebben daardoor veel meer invloed dan het aantal van 504 posities suggereert.

De economische concentratie kan nog groter zijn dan de koersweging. Een leverancier van chips, een cloudbedrijf en een softwareplatform kunnen allemaal profiteren van dezelfde investeringsgolf. Zij zijn juridisch verschillende ondernemingen, maar hun winstbron kan samenhangen. Diversificatie over tickers is daarom niet hetzelfde als diversificatie over kasstromen.

De module dwingt de winstgroei uiteen te trekken. Als de grootste tien 12% groeien en de rest slechts 4%, komt de gewogen groei rond 7%. Valt de rest stil, dan moet de kopgroep veel meer leveren om de indexwinst op peil te houden. Dat vergroot de gevoeligheid voor teleurstellingen bij een paar grote bedrijven.

De waardering kan dalen zonder recessie

Een P/E van 30,41 kan gerechtvaardigd zijn bij hoge groei, sterke marges en een lage rendementseis. Hij is kwetsbaar wanneer een van die drie draait. Daarvoor is geen winstval nodig. Stel dat de winst drie jaar 7% groeit, maar de eindwaardering daalt naar 27 keer. Een deel van de operationele vooruitgang verdwijnt dan in multiplekrimp.

Valuta maakt de uitkomst voor een eurobelegger nog grilliger. Een sterkere euro drukt de eurowaarde van dollarwinsten en de fondskoers, alles gelijk gehouden. Een zwakkere euro helpt. Dat is geen apart rendement boven op de bedrijfswinst, maar een vertaling van dezelfde activa naar een andere rekeneenheid.

Accumulerend is niet hetzelfde als zonder dividend

CSPX keert geen contant dividend uit aan de belegger. De ontvangen dividenden worden in het fonds herbelegd. Dat is praktisch, omdat de belegger niet zelf hoeft te herinvesteren. Dividend blijft wel degelijk onderdeel van het rendement. Bronheffingen, fondskosten en de timing van herbelegging bepalen hoeveel van het brutodividend in de nettovermogenswaarde terechtkomt.

Koersrendement en totaalrendement moeten daarom uit elkaar blijven. Bij een uitkerend fonds ziet de belegger een cashbetaling naast de koers. Bij CSPX zit het netto dividend in de koersontwikkeling. Het opnieuw optellen van een bruto dividendrendement bij de koersscenario’s zou dubbeltelling veroorzaken.

De TER bedraagt 0,07% per jaar. Dat is laag, maar niet nul. Over drie jaar is het effect klein vergeleken met een beweging in de P/E of de dollar. De lage kosten zijn wel zekerder dan toekomstige winstgroei. Juist daarom blijft de ETF een efficiënte manier om de index te volgen, ook wanneer de index zelf duur oogt.

Welke winstgroei zit in €708,58?

De reverse waardering neemt de koers als gegeven. Voor 8% jaarlijks koersrendement tot september 2029 is een eindkoers van ongeveer €892 nodig. Bij een eind-P/E van 27 en vlakke valuta moet de onderliggende winst veel harder groeien dan wanneer de P/E op 30,41 blijft.

Deze berekening is geen voorspelling van de S&P 500. Zij toont welke combinatie de huidige prijs draagt. Een lagere eindmultiple vraagt extra winstgroei. Een zwakkere dollar vraagt nog meer operationele groei om hetzelfde euroresultaat te halen. De kosten worden eenmaal verwerkt; dividend zit in de onderliggende winst- en NAV-ontwikkeling.

Drie koerspaden tot 2029

De scenario’s geven mogelijke koersen voor september 2027, 2028 en 2029. Zij combineren winstgroei, waardering, valuta en TER. De cijfers zijn eigen aannames en vervangen geen analyse van de onderliggende ondernemingen.

Het bearscenario laat zien dat een positieve winstgroei niet genoeg is wanneer de waardering normaliseert en de dollar tegenzit. Het middenscenario vraagt ongeveer 7% brede winstgroei en een geleidelijke daling van de P/E. Het gunstige scenario veronderstelt dat de hoge winstgroei langer aanhoudt en de markt een hoge multiple blijft betalen.

De belangrijkste tegenwerping tegen voorzichtigheid is dat de S&P 500 al decennia winnaars laat doorgroeien en verliezers vervangt. Dat mechanisme is krachtig. De index heeft geen vaste samenstelling en kan productieve ondernemingen vanzelf zwaarder maken. Maar ook bij automatische selectie blijft de prijs doorslaggevend. Wie op een hoge multiple instapt, heeft meer groei nodig voordat hetzelfde rendement ontstaat.

Lees ook: hoe winstgroei en waardering samen de koers van Nvidia bepalen.

CSPX blijft een goedkoop, liquide en breed instrument voor Amerikaanse aandelen. De echte keuze is niet of 504 namen meer spreiding bieden dan één aandeel. Dat doen ze. De keuze is hoeveel toekomstige winst al in €708,58 zit. Op 30,41 keer winst ligt de bewijslast bij de winstgroei, en niet alleen bij de grootste tien.