Buitenlandse fabrieken zetten de marge van TSMC op het spel

In het kort

TSMC combineert een uitzonderlijk sterke vraag naar geavanceerde chips met een brutomarge die in het tweede kwartaal van 2026 opliep tot 67,7%. De onderneming bouwt tegelijk fabrieken in de Verenigde Staten, Japan en Europa. Dat maakt de productie minder afhankelijk van één regio, maar ook duurder. Bij een koers van $447,30 per ADS op 28 september draait de beleggingsvraag daarom minder om de volgende order en meer om de vraag hoeveel van de huidige marge overeind blijft als nieuwe fabrieken gaan afschrijven.

De chipmaker begeleidde op 16 juli de omzet voor het derde kwartaal naar $44,6 tot $45,8 miljard en de brutomarge naar 65% tot 67%. Dat is nog steeds uitzonderlijk sterk. Toch ligt precies daar het risico: een aandeel dat al veel groei verdisconteert, reageert niet alleen op omzetgroei maar ook op ieder procentpunt marge dat tegenvalt.

AI-vraag geeft TSMC prijsmacht

TSMC verdient geld met het produceren van chips die andere ondernemingen ontwerpen. NVIDIA, Apple, AMD en veel kleinere ontwerpers hoeven daardoor geen eigen fabriek te bouwen. De foundry draagt de kosten van lithografie, procesontwikkeling en productie, terwijl klanten capaciteit reserveren en betalen per wafer of verpakte chip.

De kracht zit in de combinatie van schaal, productierendement en vertrouwen. Een geavanceerde chip is waardeloos als te veel exemplaren op een wafer defect zijn. Wie de hoogste opbrengst per wafer haalt, kan een hogere prijs vragen en de miljardeninvestering sneller terugverdienen. De nieuwste productienodes trekken bovendien vraag naar geavanceerde verpakking mee. Dat versterkt de relatie met klanten, omdat ontwerp, productie en verpakking steeds meer één technisch systeem worden.

Bij de kwartaalcijfers over de periode tot 30 juni meldde TSMC een omzet van $40,2 miljard en een brutomarge van 67,7%. Dat resultaat kwam boven de eigen verwachtingen uit. De vraag naar krachtige AI-processors hielp, maar een sterke marge ontstaat ook door hoge bezetting en een gunstige productmix. Dat zijn precies de factoren die bij nieuwe fabrieken niet vanzelfsprekend zijn.

Buiten Taiwan is strategisch logisch en financieel lastig

Klanten en overheden willen minder afhankelijk zijn van productie op één eiland. TSMC investeert daarom buiten Taiwan. De strategische waarde is duidelijk: de onderneming krijgt subsidies, staat dichter bij belangrijke klanten en verkleint het risico dat een geopolitieke schok de hele keten raakt. Voor de resultatenrekening is de stap minder eenvoudig.

Een fabriek in Arizona heeft andere bouwkosten, salarissen, leveranciers en vergunningstrajecten dan een vergelijkbare locatie in Taiwan. Ook ontbreekt aanvankelijk de dichtheid van gespecialiseerde toeleveranciers en ervaren technici die TSMC rond zijn thuismarkt heeft opgebouwd. Zelfs als de fabriek technisch goed draait, kan de kostprijs dus hoger liggen.

De interactieve berekening laat zien dat een beperkt aandeel buitenlandse productie al zichtbaar wordt wanneer het margeverschil groot is. Dat is geen voorspelling van de werkelijke fabrieksmix. Het is een manier om te zien waarom een paar procentpunten hogere kosten belangrijk zijn bij een bedrijf dat door beleggers juist voor zijn superieure marge wordt beloond.

TSMC kan een deel van die rekening doorgeven. Klanten die lokale productie eisen, kunnen bereid zijn een hogere waferprijs te betalen. Subsidies verlagen daarnaast de netto-investering. Maar hogere prijzen werken alleen zolang concurrenten geen aantrekkelijk alternatief bieden en klanten de geografische premie accepteren.

Afschrijving loopt voor op de omzet

Een nieuwe chipfabriek kost tientallen miljarden dollars. Zodra apparatuur gereed is voor gebruik, begint de afschrijving. De omzet komt vaak geleidelijk, omdat klanten hun ontwerp moeten kwalificeren en de bezettingsgraad eerst moet oplopen. Daardoor kan een nieuwe fabriek in de beginfase de groepsmarge drukken, zelfs wanneer de economische waarde op lange termijn goed is.

In het model telt de bezettingsgraad zwaarder dan een oppervlakkige vergelijking tussen subsidie en bouwsom. Een grotendeels lege fabriek schrijft immers net zo goed af. Voor beleggers zijn daarom drie signalen belangrijk: hoeveel klanten lokaal volume vastleggen, hoe snel de productieopbrengst verbetert en of TSMC voor lokale productie een prijsopslag krijgt.

Het optimistische tegenargument verdient serieuze aandacht. De onderneming heeft eerder laten zien dat zij nieuwe productienodes gedisciplineerd opschaalt. Bovendien is AI-vraag zo sterk dat klanten capaciteit ruim vooruit reserveren. Als de buitenlandse fabrieken snel vol lopen en hogere prijzen krijgen, kan de margedruk tijdelijk blijven. Dan koopt TSMC met een paar zwakkere kwartalen een beter gespreide en politiek waardevollere positie.

De Taiwanese dollar beweegt mee

TSMC rapporteert een groot deel van zijn omzet in Amerikaanse dollars, terwijl veel kosten in Taiwanese dollars worden gemaakt. Een sterkere Taiwanese munt maakt die lokale kosten in dollars duurder. Valuta-effecten verdwijnen op lange termijn niet volledig, al kan de onderneming prijzen aanpassen en risico's afdekken.

De schuifberekening is bewust eenvoudig. Zij laat zien dat een sterkere munt niet rechtstreeks één op één doorloopt naar de winst, maar wel een tegenwind vormt als prijzen en productmix niet meebewegen. In een kwartaal met een zeer hoge brutomarge is dat goed op te vangen. Bij gelijktijdige opstartkosten in het buitenland wordt dezelfde valutabeweging relevanter.

Wat moet de huidige koers waarmaken?

We rekenen met de New Yorkse ADS, de verhandelbare lijn. Eén ADS vertegenwoordigt vijf gewone TSMC-aandelen. De koers van $447,30 is een momentopname van 28 september 2026. Wie vanuit die prijs 10% koersrendement per jaar verlangt en in 2029 nog 24 keer de winst wil betalen, heeft dan ongeveer $24,80 winst per ADS nodig. Dat is fors meer dan de illustratieve basis in het model.

Een hoge multiple kan gerechtvaardigd blijven als TSMC zijn technologische voorsprong vasthoudt, de AI-markt sterk blijft groeien en nieuwe fabrieken snel bezet raken. Maar de waardering biedt minder bescherming wanneer één van die voorwaarden breekt. Vooral een combinatie van lagere bezetting en lagere eindmultiple is gevaarlijk: dan daalt zowel de winst als de prijs die beleggers voor iedere dollar winst betalen.

Drie paden voor 2027, 2028 en 2029

De scenario's hieronder zijn geen koersdoelen. Ze combineren per jaar een mogelijke winst per ADS met een waarderingsmultiple. Dividend is buiten de koersen gehouden. Daardoor kan de lezer het koersrendement en de bescheiden dividendstroom apart beoordelen.

In het middenscenario groeit de winst per ADS van $18 in 2027 naar $27 in 2029, terwijl de multiple licht terugloopt. Dat veronderstelt dat geavanceerde nodes sterk blijven groeien en dat de nieuwe fabrieken de groepsmarge slechts geleidelijk verdunnen. Het gunstige pad vraagt zowel snelle winstgroei als blijvend vertrouwen in TSMC. In het bear-scenario blijft de winst groeien, maar daalt de multiple omdat beleggers meer risico zien in kosten, geopolitiek of concurrentie.

De sterkste conclusie is niet dat buitenlandse uitbreiding verkeerd is. Zij kan juist nodig zijn om de grootste klanten vast te houden en de leveringsketen te beschermen. Het punt is dat de huidige koers een soepele uitvoering beloont. De operationele meetlat verschuift daarom van alleen omzetgroei naar bezetting, afschrijving en prijsdiscipline per nieuwe fabriek.

Lees ook: Waarom de waardering van ASML om meer draait dan de volgende machine