Bij Vanguards S&P 500-ETF moet winstgroei het werk doen

VUSA oogt eenvoudig: één beursorder geeft toegang tot 504 grote Amerikaanse bedrijven. Toch bestaat het rendement uit meer bewegende delen dan alleen de S&P 500. De bedrijfswinsten moeten groeien, de waardering mag niet te ver dalen, de dollar beweegt tegenover de euro en een klein deel van het rendement komt als dividend op de rekening. Juist nu de index duurder is dan gemiddeld, verdient die ontleding aandacht.

De redactionele aanname is de uitkerende Vanguard S&P 500 UCITS ETF met ticker VUSA aan Euronext Amsterdam, ISIN IE00B3XXRP09. Het fonds is Iers, fysiek gerepliceerd, noteert in euro's in Amsterdam en heeft de dollar als basisvaluta. De handelsmunt neemt het valutarisico dus niet weg.

Een goedkoop fonds kan een dure index bezitten

De lopende kosten van 0,07% zijn laag. Op €10.000 is dat ongeveer €7 per jaar, los van transactiekosten en eventuele belasting. Die lage vergoeding voorkomt structurele lekkage, maar zegt niets over de prijs van de bedrijven in het fonds. Vanguard meldde per 31 augustus een koers-winstverhouding van 25,2. Dat betekent dat de markt voor elke dollar huidige onderliggende jaarwinst ruim 25 dollar betaalde.

De tien grootste posities bepalen een flink deel van de uitslag. Nvidia, Microsoft, Apple, Alphabet, Amazon, Meta, Broadcom en Tesla koppelen VUSA sterk aan de investeringsgolf rond kunstmatige intelligentie. Dat is geen fout in het fonds; het is hoe een naar beurswaarde gewogen index werkt. Winnaars worden vanzelf groter. Het gevolg is wel dat een brede naam niet automatisch een gelijkmatig verdeeld risico betekent.

Wie de mechaniek van het fonds nog eens rustig wil nalopen, vindt die in onze eerdere uitleg over VUSA. Vanguard liet daarnaast zien waarom inkomsten en herbelegging op lange termijn zo zwaar wegen in dit stuk over de bronnen van rendement.

Het dividend is klein, maar niet betekenisloos

De uitkeringen van december 2025 en maart, juni en september 2026 bedroegen samen $1,262 per participatie. Omgerekend tegen wisselende valutakoersen is dat op de huidige eurokoers grofweg minder dan 1%. Het precieze rendement hangt af van de euro-dollarstand op de betaaldagen. De hoofdzaak blijft hetzelfde: VUSA is op dit prijsniveau geen inkomensfonds.

Een uitkering is bovendien geen gratis rendement. Op de ex-dividenddatum daalt de intrinsieke waarde in beginsel met het uitgekeerde bedrag. Een belegger kan het geld besteden of opnieuw beleggen, maar bij de uitkerende shareclass gebeurt die herbelegging niet automatisch in het fonds. Voor vermogensgroei telt daarom het totaalrendement: koersbeweging plus uitkering, minus kosten en frictie.

De dollar kan een goed beursjaar versterken of dempen

De portefeuille verdient grotendeels dollars. Een Nederlandse belegger ziet het resultaat in euro's. Stijgt de S&P 500 10% in dollars en wordt de dollar tegelijk 5% sterker tegenover de euro, dan is het euroresultaat vereenvoudigd ongeveer 15,5%. Verzwakt de dollar 10%, dan blijft van dezelfde indexstijging bijna niets over. De twee effecten worden vermenigvuldigd en niet simpel opgeteld.

VUSA dekt dit valutarisico niet af. Dat kan op korte termijn hard doorwerken, maar over een lange horizon wisselen meevallers en tegenvallers elkaar soms af. Het risico verdwijnt daarmee niet. Een belegger met toekomstige uitgaven in euro's moet beseffen dat de muntbeweging juist op een ongunstig moment kan samenvallen met dalende aandelen.

Wat moet de huidige koers waarmaken?

Een reverse valuation begint niet met een koersdoel, maar met de vraag welke winst nodig is om de huidige koers te dragen. Bij €131,53 en een onderliggende multiple van 25,2 vertegenwoordigt de ETF ongeveer €5,22 aan toegerekende winst per participatie-equivalent. Dat is geen door Vanguard gerapporteerde ETF-winst, maar een rekenbrug vanuit de portefeuillewaardering.

Stel dat een belegger 9% koersrendement per jaar verlangt en de index eind 2029 nog steeds 25,2 keer de winst noteert. Dan moet de toegerekende winst richting €6,76 groeien. Dat vraagt ongeveer 9% jaarlijkse winstgroei. Daalt de eindmultiple naar 20, dan moet de winst richting €8,54. Het verschil laat zien waarom een hoge beginwaardering weinig ruimte laat voor teleurstelling.

De gerapporteerde winstgroei van de portefeuille was eind augustus sterk, maar zo'n momentopname is geen normale meerjaarsgroei. Marges bij grote technologiebedrijven zijn hoog, investeringen in datacenters lopen op en regelgeving kan de economische winst beïnvloeden. Een redelijke analyse gebruikt daarom geen 24% groei als automatische toekomstlijn.

Drie paden voor 2027, 2028 en 2029

Het bear-scenario veronderstelt tragere winstgroei, een lagere waarderingsmultiple en een sterkere euro. Dat levert mogelijke jaareindekoersen van €120, €112 en €118 op. In het middenscenario groeit de winst gematigd en normaliseert de waardering beperkt, met €142, €154 en €168. Het gunstige pad combineert sterke winstgroei met een blijvend hoge multiple en een behulpzame dollar: €150, €172 en €198.

Deze bedragen zijn scenario's, geen voorspellingen. De formule is telkens: toegerekende winst per participatie maal de gekozen portefeuille-multiple, omgerekend naar euro's. Uitkeringen komen daar als totaalrendement nog bij, terwijl fondskosten en handelsfrictie eraf gaan. Daarom is een koersscenario niet hetzelfde als het uiteindelijke beleggingsrendement.

Wat kan het optimistische verhaal breken?

Het sterkste tegenargument tegen voorzichtigheid is dat de grootste S&P 500-bedrijven uitzonderlijk winstgevend zijn. Zij hebben sterke balansen, wereldwijde distributie en schaalvoordelen. Als AI-producten nieuwe omzet opleveren zonder dat de kapitaalkosten even snel meegroeien, kan de huidige multiple langer houdbaar blijken dan historische gemiddelden suggereren.

Daar staan drie concrete risico's tegenover. Ten eerste kan de markt een lagere prijs voor dezelfde winst gaan betalen zodra de rente of risicopremie stijgt. Ten tweede kan concentratie ervoor zorgen dat een tegenvaller bij enkele giganten het hele fonds raakt. Ten derde kan een sterkere euro dollarsucces voor de Nederlandse belegger gedeeltelijk uitwissen.

VUSA blijft een efficiënt instrument om brede Amerikaanse aandelenblootstelling te krijgen. De lage fondskosten zijn werkelijk aantrekkelijk. Op €131,53 zit de belangrijkste vraag echter niet in die zeven basispunten kosten, maar in de combinatie van winstgroei, waardering en valuta. Wie die drie uit elkaar houdt, begrijpt beter waar het toekomstige rendement vandaan moet komen.