AFM waarschuwt voor finfluencers en deze boetes laten zien waarom

De AFM krijgt meer vragen en signalen over finfluencers en online beleggingstips. Vooral achter een betaalmuur of in gratis Discord groepen en sociale media zoals X of Youtube kunnen tips ongemerkt veranderen in een duw richting een riskant product of een aanbieder zonder vergunning. De dossiers Grinta Invest en Ufunded laten twee verschillende routes zien waarop volgers schade kunnen oplopen. Voor degene die mensen aanbrengt, kan het eindigen met toezicht en forse persoonlijke boetes.

29 september 2026: de Autoriteit Financiële Markten publiceert nieuwe waarschuwingssignalen voor wie online beleggingstips tegenkomt. De aanleiding is een sterke toename van vragen en meldingen in de afgelopen zomer. De toezichthouder geeft geen percentage voor die toename. Wel is de boodschap opvallend direct: kijk kritisch naar de informatie, de afzender en vooral naar de partij waar je geld uiteindelijk naartoe gaat.

Een beleggingsverhaal kan op YouTube beginnen, in een webinar doorgaan en in een discord groepje eindigen met een betaalverzoek. De volger ziet de "deskundige" die vaak profetisch klinkt en die hij denkt te kennen. Minder zichtbaar zijn de overeenkomst met de aanbieder, de vergoeding per aangebrachte klant en de vraag wie toezicht houdt op het product. Precies daar kan de schade ontstaan. Ook voor de maker van de content ligt daar het risico: een betaalde samenwerking is geen bescherming als de onderliggende dienstverlening illegaal blijkt. Een ook voor "gratis" discords geldt dat er toch vaak mensen zijn met verdienmodellen die gratis gebruikers in DMs aanspreken of zelfs voice notities versturen. Mocht je dit tegen komen, verzamel dan altijd alle bewijs.

Achter een betaalmuur verdwijnt de verantwoordelijkheid niet

In de verkenning die de AFM vandaag beschrijft groeit het aandeel content in betaalde cursussen, gratis communities en besloten groepen. Daar kan een algemene uitleg sneller overgaan in een persoonlijk antwoord op iemands vermogen, leeftijd of portefeuille. Een toezichthouder ziet die gesprekken bovendien minder makkelijk dan een openbaar bericht. Een lidmaatschap op zich is geen rode vlag. Wat binnen die groep gezegd en verkocht wordt, bepaalt het risico.

De AFM maakt onderscheid tussen een algemene beleggingsaanbeveling en een persoonlijk advies. Wie in een artikel uitlegt waarom een aandeel aantrekkelijk of duur is, kan al onder regels voor beleggingsaanbevelingen vallen: feiten en meningen scheiden, bronnen en belangen zichtbaar maken. Wie vervolgens in een privégesprek zegt wat een specifieke volger met diens geld moet kopen of verkopen, begeeft zich volgens de AFM al snel op het terrein van vergunningplichtig beleggingsadvies. Een zinnetje ‘geen financieel advies’ onder een video verandert de inhoud van zo'n gesprek niet.

Daar komt de reclamekant bij. Een betaalde promotie moet herkenbaar zijn en zelfs onbetaalde promotie moet duidelijk zijn dat het wel om een betaalde dienst gaat die je "gratis" promoot. Het provisieverbod dat de AFM uitlegt raakt vergoedingen van beleggingsondernemingen aan derden voor het aanbrengen van klanten. Niet elke commerciële samenwerking is daarmee verboden: een algemene vergoeding voor reclame kan onder voorwaarden wel. De precieze dienst, aanbieder, betaalroute en rol van de promotor doen ertoe. Wie van iedere nieuwe klant profiteert, moet zich in elk geval niet verschuilen achter het woord ‘educatie’.

Deze vragen maken een online aanbod sneller doorzichtig:

Bij Grinta verloor de volger geld en kreeg de promotor de rekening

Grinta Invest is het harde voorbeeld voor wie denkt dat hij alleen een link deelt. De AFM waarschuwde in november 2021 dat Grinta zonder de vereiste vergunning beleggingsdiensten aanbood. Nederlandse klanten konden via de partij onder meer in forex en contracten voor verschil handelen, risicovolle derivaten waarmee op koersbewegingen wordt gespeculeerd. Grinta gebruikte Nederlandse finfluencers en websites om klanten te werven. Volgens de AFM raakten klanten de toegang tot hun beleggingsrekening kwijt en verdween de partij met geld van beleggers.

De toezichthouder richtte zich daarna ook op de mensen die Grinta hadden geholpen. In september 2024 legde de AFM K.F. Nieuwenhuijs een boete van €256.000 op en M.J.J.M. van de Venne een boete van €544.000. Volgens de besluiten promootten zij de aanbieder, brachten zij beleggers aan en hielpen zij bij de aanmelding. De AFM kwalificeerde hun rol als medeplegen van illegaal vermogensbeheer. Dit zijn opgelegde bestuursrechtelijke boetes; een boetebericht op zichzelf zegt niet of alle bezwaar- en beroepsprocedures zijn afgerond.

De vergoedingen maken het mechanisme pijnlijk helder. De AFM noemt provisies van onder meer 10 procent van het door klanten ingelegde vermogen. Bij €20.000 van één nieuwe klant zou dat €2.000 voor de aanbrenger zijn. De klant draagt het risico op de volledige inleg. De promotor wordt al betaald zodra de klant instapt. De AFM stelt niet dat de twee finfluencers wilden dat Grinta met het geld zou verdwijnen. Zij stelt wel dat hun hulp dat mogelijk maakte. Dat verschil doet ertoe, maar het maakt de rekening voor de promotor niet kleiner.

Zo werkt de prikkel bij een vergoeding van 10 procent, als rekenvoorbeeld:

Bij Grinta bleef het niet bij twee boetes. De AFM beboette ook een financieel en fiscaal adviseur met €620.000 en publiceerde later boetes van €34.000 voor affiliates. De bedragen verschillen met de vastgestelde rol en het voordeel. Ze zijn geen standaardtarief voor iedere finfluencer. De les is concreet: wie een partij actief verkoopt, klanten aanbrengt en de inschrijving helpt afronden, kan niet aannemen dat alleen de aanbieder verantwoordelijk is.

Ufunded laat zien hoe een aantrekkelijke naam het product kan verhullen

Ufunded was een ander dossier. Het platform verkocht toegang tot ‘funded trading’, een term die klinkt alsof de klant vooral met geld van een ander handelt. De AFM concludeerde in februari 2026 dat Ufunded zonder de vereiste vergunning beleggingsdiensten in Nederland verleende. Volgens de toezichthouder namen klanten in werkelijkheid posities in CFD's, contracten voor verschil, op het platform van Ufunded. Zij betaalden eerst tussen €1.400 en €32.200 voor toegang. Bij het overschrijden van een verlieslimiet konden zij hun toegang en die vergoeding verliezen; opnieuw beginnen vergde opnieuw betalen.

Volgens de AFM maakten 1.279 Nederlandse klanten samen meer dan €20 miljoen aan Ufunded over. Dat is gemiddeld méér dan €15.637 per klant als je de ondergrens van €20 miljoen door 1.279 deelt. Het is nadrukkelijk geen vastgesteld gemiddeld verlies. Een betaling aan het platform vertelt niet hoeveel iemand terugkreeg, verdiende of kwijtraakte. De AFM beschreef ook een model waarin klanten via partners werden uitgenodigd, van wie ten minste één een vergoeding kreeg voor het aanbrengen van Nederlandse klanten.

Onze redactie beschreef in juli hoe Nederlandse klanten na het sluiten van hun accounts vragen hielden over betaalde toegangskosten en mogelijke uitbetalingen. Melders beschreven routes via een cursus, webinar of community. Dat zijn hun ervaringen, geen AFM-vaststelling dat iedere genoemde opleider of influencer een overtreding beging. Er is evenmin een AFM-boete aan de Ufunded-promotors vastgesteld in de bronnen voor dit artikel. Het geval laat wel zien waarom de klant moet vragen waar het geld precies naartoe gaat en hoe de promotor wordt betaald.

Reken zelf wat herhaald betalen bij zo'n model kan betekenen:

Lees ook: Nederlandse Ufunded-accounts gesloten: krijgen klanten hun inleg nog terug?

Voor de maker kan een DM net zo zwaar wegen als een openbare post

Een finfluencer kan zichzelf zien als maker, docent of doorverwijzer. De AFM kijkt naar wat er feitelijk gebeurt. Een algemene koersmening kan een beleggingsaanbeveling zijn met eisen aan objectieve presentatie en openheid over belangen. Een antwoord op ‘ik heb €10.000 spaargeld, welk aandeel moet ik kopen?’ kan persoonlijk beleggingsadvies worden. Een betaalde route naar een partij zonder vereiste vergunning kan, zoals in Grinta, veel verder gaan dan een gewone advertentie. Er is geen veilige ontsnappingszin onderaan de post.

Het is verstandig dat makers hun eigen oudere berichten, webinars, chats en affiliateafspraken opnieuw bekijken. Wat werd er beloofd? Werd betaald per aangebrachte klant, en door wie? Is de partij daadwerkelijk bevoegd om deze dienst in Nederland aan te bieden? Is de eigen positie of vergoeding zichtbaar voor de volger? De AFM zegt uitdrukkelijk dat meldingen kunnen leiden tot gericht onderzoek en handhaving bij een vastgestelde overtreding. Een privégroep is geen vrijstelling van regels en een later verwijderde story maakt de oorspronkelijke betaling niet ongedaan.

Dit is ook in het belang van makers die gewoon zorgvuldig over de beurs schrijven. Er moet ruimte zijn voor een stevige analyse, een cursus en een kritische mening. De grens ligt niet bij het aantal volgers of bij een betaalmuur, maar bij de inhoud van het gesprek, de wijze van promoten en de dienst die uiteindelijk wordt aangeboden. Wie die grens serieus neemt, heeft minder reden om bang te zijn voor een kritische lezer. Wie de inkomsten op een onduidelijke doorverwijzing bouwt, zou de voorbeelden van Grinta nauwkeurig moeten lezen.

Een lezer kan de verkooptrechter zelf onderbreken

De eenvoudigste bescherming begint vóór de overboeking. Zoek de juridische naam van de onderneming op, niet alleen haar merknaam of de naam van de influencer. Controleer in de registers en waarschuwingen van de AFM of de partij voor de relevante dienst bevoegd is. Een ontbrekende registratie bewijst op zichzelf geen fraude, omdat niet elke activiteit vergunningplichtig is, maar het is wel een reden om door te vragen. Controleer daarnaast wie jouw geld ontvangt, hoe je kunt uitstappen en wat de aanbieder verdient als je verliest.

Vraag bij een tip ook of de maker zelf het aandeel bezit, betaald wordt voor de uiting of een vergoeding ontvangt als jij klant wordt. Zoek vervolgens een tweede bron die geen belang heeft bij jouw aanmelding. Een screenshot van winst is geen gecontroleerd rendement: stortingen, eerdere verliezen, open posities en kosten kunnen ontbreken. Hoge haast, een gegarandeerd resultaat en de eis om het gesprek naar een privéchat te verplaatsen zijn goede redenen om even niets te doen.

Vier stappen die je kunt afvinken voordat je op een link klikt:

Wie al heeft betaald en denkt te zijn misleid, bewaart de advertentie, chatberichten, betaalbewijzen en voorwaarden. Neem contact op met de aanbieder en de eigen bank of betaalprovider over de mogelijkheden; meld het signaal ook bij de AFM, zodat de toezichthouder patronen kan onderzoeken. Een melding garandeert geen terugbetaling, maar kan helpen om anderen te beschermen. De redactie van De Belegger ontvangt eveneens graag goed gedocumenteerde ervaringen via support@debelegger.nl en gaat zorgvuldig met persoonsgegevens om.

Wij willen dat onze lezers de financiële prikkel achter een tip kunnen zien en de aanbieder zelf kunnen controleren. Daarom schrijven we niet alleen op welke kans wordt verkocht, maar ook wie eraan verdient, wat het risico is en wat de toezichthouder werkelijk heeft vastgesteld. Bij Grinta kwamen die vragen voor veel beleggers te laat. Bij een volgend aanbod kan een lezer ze stellen voordat er één euro wordt overgemaakt.